ABD'li misyonerler Anadolu'da nasıl gezdi

Amerikan sağlık misyonerlerinin hem Cumhuriyet öncesi, hem de Cumhuriyet ilanından sonra Anadolu'da gerçekleştirdikleri faaliyetlerin belgeleri ortaya çıktı.

Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA- 

Amerikan sağlık misyonerlerinin hem Cumhuriyet öncesi, hem de Cumhuriyet ilanından sonra Anadolu'da gerçekleştirdikleri faaliyetlerin belgeleri ortaya çıktı.

Artvin Çorum Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Faruk Taşkın'ın, Amerikan arşivlerinde 7 yıl süren çalışması sonucu hazırlanan "Kendi Kaynaklarında Amerikan Board’ın Türkiye’deki Sağlık Faaliyetleri (1833-1923)" başlıklı araştırmada, ABD'li misyonerlerin o döneme ait Anadolu'da çekilen bilinmeyen fotoğrafları da yer alıyor.

"MİSYONER GÜÇ OLARAK"

Arşiv belgeleri arasında, Anadolu topraklarında görev yapan ABD'li misyonerlerin raporları dikkat çekiyor. Misyoner Dr. Atkinson imzalı 1908 tarihli raporda, "Bir tıp adamı önce misyoner ve Hıristiyan çalışmalarında daha güçlü bir doktor olabilmeli. Departmanın her branşında İsa, temel hedeftir. Bütün eylemleri İsa adına ve hatırına sürdürmelidir. Misyoner güç olarak hastane ve köy ziyaretleri en etkili yöntemdir" ifadeleri yer alıyor. 

Doktor Ira Harris ise amaçlarının evangelizme hizmet olduğunu kaleme aldığı raporunda; "Kişi hastalık tedavisinde ne kadar başarılıysa İncil’in gerçeklerini öğretmeyi umduğu insanlar üzerindeki etkisi o kadar fazladır. Ancak tıp misyonerliği öncelikle bir evangelist sonra bir doktor olduğunu unutmamalıdır. Onun yeteneği sonuca giden bir araçtır. Onun görevi basit konuşmalarla, gösterilerle ve yönlendirmesi altındaki asistanları aracılığıyla gerçeği sunmaktır" diye belirtiyor.

"BİR ARAÇ OLARAK KULLANIYORUZ"

Amerikan arşiv belgeleri arasında Misyoner Everett P. Wheeler'in de notları yer alıyor. Wheeler'in notlarında ise; “… Biz Türkiye’de Hıristiyanlar ve Hıristiyanlık için okul ve hastane açıyoruz, ilaç götürüyoruz, modern tıbbı kullanıyoruz ve eğitim kuruyoruz… Misyonerler için dispanserler, sağlık ocakları, hastaneler gibi yardım kuruluşları Protestan anlayışını, Protestan olmayanlara ulaştırmak için etkili bir araç olarak kullanıyoruz" görüşleri dikkat çekiyor. 

Amerikan misyoneri F.J. Harper'ın gün yüzüne çıkan notlarında ise şu ifadeler yer alıyor:

"Müslüman topraklarındaki Hıristiyan misyonerler tarafından benimsenen yöntemlerin hiçbiri, önyargıyı yıkmada ve büyük kitleleri İncil’in çatısı altında toplamada daha başarılı olmamıştır. Misyon hastanelerinde yatan hastalar, geldikleri andaki Hıristiyanlık düşüncesinden farklı olarak eve dönerler. Gelen hastaların sayısı artıkça evangelist çalışmalar için imkânlar da o kadar artmaktadır ve bir ya da iki olaydaki başarılı tedavi, bir köyden kalabalık bir hasta topluluğunun gelmesine sebep olmaktadır"

Arşiv belgeleri arasında, 1911 yılına kadar Merzifon, Sivas, Talas, Antep, Adana, Harput, Diyarbakır, Mardin, Erzurum ve Van'da doğrudan Amerikan Board’a bağlı 10 misyon hastanesi olduğu, 1913 yılında 13 misyoner doktorun bu bölgelerde görev yaptığı bilgisi yeralıyor. Belgelerde bazı Alman ve İngiliz misyonerlerinin de Amerikan kurumlarında zaman zaman çalışarak faaliyet yürüttüğü sadece 1910 yılı boyunca 9 binden fazla Osmanlı vatandaşının bu hastanelerde tedavi edildiği ve 1900 önemli ameliyat yapıldığı aktarılıyor. 

Amerikan misyonerlerinin Cumhuriyet'in ilanına kadar en önemli tıbbi misyon faaliyetlerini Antep’te yürüttüğü, Dr. Azaria Smith, Schneidır, Montgomery, Natin, Martin, Fraty, Pokter, Clark, Dulor, Merill, Edwins John Ward, Carolin Hamilton, Harris Grahom, Frederick Douglas Sehpard, Meril Shepard'ın misyoner doktorlar olduğu vurgulanıyor. 


İlgili Konular

Yorumunuzu Giriniz

E-Posta adresiniz yayımlanmayacaktır. *İle işaretli alanların girilmesi mecburidir.

*

Mourining of Imam Hossein
İran İslam Cumhuriyeti Rehberi Ayetullah Uzma Seyyid Ali Hamanei’nin 2018 Hac Mesajı
Şeyh Zakzaki