Büyük İslam Peygamberi (s.a.a) Beşeriyetin Ebedi Modelidir

  • News Code : 799689
  • Source : Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA24.COM
Brief

Şüphesiz İslam Peygamberinin (s.a.a) şahsiyeti insanlığın bugünü ve yarını için tam ve kâmil bir model ve misaldir. Günün dünyası tüm alanlardaki ilerlemelerine ve köklü değişimlere rağmen manevi ve ahlaki alanlarda büyük İslam Peygamberinin bilinen ve bilinmeyen manevi ve ahlaki öğretilerine muhtaçtırlar.

Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA - Tam ve kâmil bir model ile aşina olmak ve onu seçmek araştıran ve armanı olan her insanın fıtri ihtiyacıdır. Zira insanın yaşamının geniş alanında, onun küçük ve büyük ahlaki davranışlarında ve toplumun siyasi, hukuki ve kültürel ilişkilerinin tümünde etkilidir ve pek önemli bir rolü ve işlevi vardır. Tekâmülü ve manevi gelişimini isteyen insanların yaşamlarını müşahede edip mütalaa etmeleriyle saadet ve tekâmül yolunu kat etmeleri için Yüce Allah, bu çerçevede peygamberleri model ve misal unvanıyla gönderdi. Bu peygamberlerin en üstünü Hazreti Muhammed’dir (s.a.a) ki peygamberlerin sonuncusu ve en üstünüdür. Yüce Allah, onun şahsiyetini, yaşamını, siret ve davranışlarını kıyamete kadar tüm insanlık için bir model ve misal yapmıştır.
Ona iman eden ashap ve yaranı, tüm bu davranışları yakından görüyor ve şiddetle onun etkisi altında kalıyorlardır. Onların ahlak ve davranışlarında o kadar etki bırakıyordu ki kendilerini bile tanıyamıyorlardı. Peygamberin en seçkin yaranı ve kendisinin bizzat yetiştirdiği ashabı İmam Ali b. Ebi Talip’tir ki kelebek gibi o Hazretin etrafında dönüyordu ve onun ahlak ve davranışlarından ders alıyordu. İmam Ali (a.s) Nehcü’l-Belaga’da bu konuya işaret ediyor.
Şüphesiz İslam Peygamberinin (s.a.a) şahsiyeti insanlığın bugünü ve yarını için tam ve kâmil bir model ve misaldir. Günün dünyası tüm alanlardaki ilerlemelerine ve köklü değişimlere rağmen manevi ve ahlaki alanlarda büyük İslam Peygamberinin bilinen ve bilinmeyen manevi ve ahlaki öğretilerine muhtaçtırlar.
Şüphesiz İslam Peygamberinin (s.a.a) şahsiyeti insanlığın bugünü ve yarını için tam ve kâmil bir model ve misaldir. Günün dünyası tüm alanlardaki ilerlemelerine ve köklü değişimlere rağmen manevi ve ahlaki alanlarda büyük İslam Peygamberinin bilinen ve bilinmeyen manevi ve ahlaki öğretilerine muhtaçtırlar.
Şüphesiz İslam Peygamberinin (s.a.a) şahsiyeti insanlığın bugünü ve yarını için tam ve kâmil bir model ve misaldir. Günün dünyası tüm alanlardaki ilerlemelerine ve köklü değişimlere rağmen manevi ve ahlaki alanlarda büyük İslam Peygamberinin bilinen ve bilinmeyen manevi ve ahlaki öğretilerine muhtaçtırlar.
Bu bakımdan İslam Peygamberini tanımak her insan için zaruri olup aşağıdaki metin bu alanda küçük bir hizmet unvanıyla o Hazretin sevenlerine sunulmaktadır.


1. Kutlu Doğum ve Doğum Anındaki Hadiseler
Şiilere ve Ehlibeyt mektebine göre peygamberlerin sonuncusu ve mahlûkatın en üstünü Hazreti Muhammed b. Abdullah (s.a.a) Rebiü’l-Evvel ayının 17. günü Amu’l-Fil diye bilinen yılda Mekke şehrinde dünyaya gözlerini açmıştır. Doğumundan önce babasını kaybetmişti. Altı yaşındayken de annesi Amine binti Veheb’i kaybetti ve tamamen yetim kaldı. Dedesi Abdulmuttalip ve amcası Ebu Talip’in velayeti altına girdi. Onun çocukluk, gençlik ve kırk yaşına kadarki dönemi ve ondan sonrası acayip ve harikulade olaylarla doludur ki her okuyan ve duyan Müslümanı ve Müslüman olmayanı etkisi altında bırakmaktadır.
Fars ateşkedesinin sönmesi, deprem olması ve putların yıkılması, şeytanın inlemesi vs. büyük bir hadisenin, değerli ve bereketli bir doğumun habercisiydi; yani Hazreti Muhammed’in doğumunun habercisiydi ki zülüm, küfür ve sapıklıkla dolmuş olan dünyayı tevhide Allah’a tapınmaya, takvaya ve insani kemallere davet edecekti.


2. Şam’a Tarihi Yolculuk ve Hıristiyan Rahibin Öngörüsü
İslam peygamberinin (s.a.a) Şam’a iki tarihi yolculuğu olmuştur; biri on iki yaşındayken ve öteki yirmi beş yaşındayken. Birinci yolculuğunda Buheyra adındaki rahip, Hazreti Ebu Talib’i Yahudiler tarafından Peygambere gelebilecek tehlikeler hususunda uyardı.
İkinci yolculuğunda Nestura rahip, Meysere’ye Peygamberin parlak geleceğini müjdeledi. İşte bu yolculukta Hazreti Hatice bol miktarda kar etti ve Meysere de Peygamberin dürüstlük ve doğruluğunu Hazreti Hatice’ye bildirdi.
Hazreti Muhammed (s.a.a) 22 yaşında Hilfu’l-Fuzul anlaşmasına katıldı. O bu günlerde Muhammed Emin unvanıyla tanınıyor ve Mekke halkı ve o günün cahiliyet toplumunda onun eşsiz hareket ve davranışları şaşkınlığa neden oluyordu.


3. Hazreti Hatice ile Evlilik
Peygamber (s.a.a) 25 yaşında namuslu, takvalı ve inançlı bir kadın olan servet sahibi Hatice binti Huveylid ile evlendi. Hazreti Hatice (s.a) tüm mal varlığının sorumluluğunu ona bıraktı. Onun şahsiyeti, İslam’a ve Peygambere hizmetleri ve diğer kemalleri hususunda ayrı bir makale yazmak gerekir.


4. Hazreti Ali’nin (a.s) Eğitimi
Recep ayının on üçüncü gününde Amu’l-Fil’in 30. Yılında Muvahhit bir babadan (Ebu Talip) ve tertemiz bir anneden (Fatıma binti Esed) Kâbe’nin içinde dünyaya geldi. Altı yaşındayken Peygamberin ve Hazreti Hatice’nin evine gelerek onların terbiyesi altında yetişti. İmam Ali (a.s) Nehcü’l-Belaga’daki hutbelerinin birinde Peygamberle olan irtibatına ve onun öğretilerinden ve maneviyatından nasıl istifade ettiğini anlatıyor.


5. Peygamberliğe Seçilişi
Hazreti Muhammed (s.a.a) kırk yaşında iken Recep ayının 27. günü Yüce Allah insanlığa minnette bulunarak onu nebi, resul ve peygamberlerin sonuncusu ve en üstünü unvanıyla seçti. Onun peygamberliği üç ila beş yıla kadar gizli geçti. Bu dönemde onun davetini, Hazreti Ali, Hazreti Hatice, Zeyd b. Erkam, Ammar b. Yasir, Musab b. Umeyr, Bilal b. Ribah vs. gibi az sayıda genç ve akraba kabul etti.
Vahyin nüzulü ve keyfiyeti hakkında birçok konu söz konusu edilmiştir ki isteyenler daha geniş tefsiri ve tarihi kitaplara müracaat edebilirler.


6. Düşmanların Muhalefeti
Peygamber (s.a.a) üç yıl sonra Allah’ın emriyle akrabalarını ve Hicaz halkını açıkça İslam öğretilerine ve Kur’an’a davet için görevlendirildi. Bunun sonucunda ilahi davete karşı olan Peygamberin düşmanları değişik yöntemlerle onu ve diğer Müslümanları eziyete ve işkenceye başladılar. Bu baskı ve zulümler neticesinde onlardan bazıları Mekke’den hicret etmek zorunda kaldılar. Bisetin ikinci yılında gerçekleşen Habeşe’ye hicret, Cafer b. Ebi Talip’in önderliğinde on beş kişilik bir grupla yapıldı. Cafer b. Ebi talip ve yanındakiler Kur’an ayetlerini ve ilahi emirleri Hıristiyanlara anlattılar ve İslam’ı tebliğde yeni bir adım atmış oldular.  Müslümanların Ebu Talip vadisinde muhasara altına alınması (Bisetin 5. yılı) dört yıl kadar çekti ki bu vesileyle Müslümanlar zorluklara karşı tahammül ve sabırda sınandılar.


7. Hazreti Fatıma’nın (s.a) Doğumu
Peygamberin (s.a.a) Hazreti Hatice’den olan tüm evlatlarının vefat etmesiyle İslam Peygamberinin düşmanları İslam’ın geleceği hakkında kuşkuya kapıldılar ve buna sevindiler. Peygambere “ebter” lakabını taktılar; ama Allah’ın iradesiyle ona Fatıma adında bir evlat bahşetti. Bu münasebetle Kevser suresi nazil oldu ki Düşmanların hışmına ve asabiyetine neden oldu. Hazreti Fatıma’nın şahsiyeti ve manevi kemalleri hakkında Ehl-i Sünnet ve Şii kaynaklarında geniş bilgiler bulunmaktadır.


8. Hazreti Hatice ve Hazreti Ebu Talip’i Kaybetmesi
Bisetin onuncu yılında gerçek ve değerli yar ve yardımcıları Hazreti Hatice ve Hazreti Ebu Talip’in vefat etmesi Peygamberi (s.a.a) çok zorlu bir sınavla karşı karşıya bıraktı. Elbette Miraç ve göklerdeki seyir, Peygamberin (s.a.a) ve Müslümanların bu zorluk ve acılarına bir merhem oldu ve Yüce Allah, azametini ve kudretini Peygamberine gösterdi. Böylece Müslümanların imanı sağlamlaştı ve İslam’ın geleceğine daha bir ümitle bakmalarına neden oldu.


9. Suikast Planları ve Tarihi Hicret
Peygamber (s.a.a) Hazreti Ali ve Zeyd b. Harise ile birlikte ilahi desturları tebliğ için ilk önce Taif’e gittiler. On gün sonra Mekke’ye döndüler. Peygamber (s.a.a) Musab b. Umeyr’i İslam’a davet etmesi ve Kur’an öğretmesi için Yesrib’e gönderdi.
Kur’an’ın çekiciliği, tatlı şivesi, yüce muhtevası, şirk ve putperestlikten bıkkınlık halkı ve gençleri İslam’a çekmekte asli rolü oynadı. Bu nedenler, Müslümanların sayısının artmasına neden oldu ve Mekke Müslümanlarının Yesrib’e hicretinin altyapısını oluşturdu.
Daru’n-Nedve komplosunun açığa çıkması ve Peygamberin bundan haberdar olmasıyla Hazret yatağına birini yatırıp gece Mekke’den hicretle görevlendirildi. Bu tarihi hicretle birlikte Peygambere suikast planı başarısızlıkla sonuçlandı ve Kureyş’in Yesrib’e karşı tehlike hissetmesine neden oldu.


10. İslam Hükümetinin Kurulması ve Sonuçları
Peygamberin mucizevi ve ilahi hicreti ve Yesrib halkının muhteşem karşılaması büyük girişimlerinin altyapısını oluşturdu. Böylece Mescid-i nebi yapıldı, Muhacir ve Ensar arasında kardeşlik bağı oluşturuldu, diğer Müslümanlar Yesrib’e hicret etti, hicret tarihin başlangıcı sayıldı, Yesrib adını Medinetu’n-Nebiye bıraktı, Medine’yi savunma birlikleri oluşturuldu vs. girişimler ki İslam’ın ve insanlığın seyrini değiştirdi. Bedir, Uhud, Beni Nezir, Beni Kurayza vs. savaşlar, Rızvan biati ve Hudeybiye antlaşması, padişahları İslam’a davet için mektuplar yazılması, Mekke’nin fethi, Huneyn savaşı, Veda Haccı, Hazreti Ali’nin imamet ve hilafetinin ilan edilmesi, Hristiyanlar ile mübahele ve nihatetinde Hazretin melekuti irtihali İslam Peygamberinin yaşamındaki önemli hadiselerden bazılarıdır.

ABNA24.COM

Tam ve kâmil bir model ile aşina olmak ve onu seçmek araştıran ve armanı olan her insanın fıtri ihtiyacıdır. Zira insanın yaşamının geniş alanında, onun küçük ve büyük ahlaki davranışlarında ve toplumun siyasi, hukuki ve kültürel ilişkilerinin tümünde etkilidir ve pek önemli bir rolü ve işlevi vardır. Tekâmülü ve manevi gelişimini isteyen insanların yaşamlarını müşahede edip mütalaa etmeleriyle saadet ve tekâmül yolunu kat etmeleri için Yüce Allah, bu çerçevede peygamberleri model ve misal unvanıyla gönderdi. Bu peygamberlerin en üstünü Hazreti Muhammed’dir (s.a.a) ki peygamberlerin sonuncusu ve en üstünüdür. Yüce Allah, onun şahsiyetini, yaşamını, siret ve davranışlarını kıyamete kadar tüm insanlık için bir model ve misal yapmıştır.
Ona iman eden ashap ve yaranı, tüm bu davranışları yakından görüyor ve şiddetle onun etkisi altında kalıyorlardır. Onların ahlak ve davranışlarında o kadar etki bırakıyordu ki kendilerini bile tanıyamıyorlardı. Peygamberin en seçkin yaranı ve kendisinin bizzat yetiştirdiği ashabı İmam Ali b. Ebi Talip’tir ki kelebek gibi o Hazretin etrafında dönüyordu ve onun ahlak ve davranışlarından ders alıyordu. İmam Ali (a.s) Nehcü’l-Belaga’da bu konuya işaret ediyor.
Şüphesiz İslam Peygamberinin (s.a.a) şahsiyeti insanlığın bugünü ve yarını için tam ve kâmil bir model ve misaldir. Günün dünyası tüm alanlardaki ilerlemelerine ve köklü değişimlere rağmen manevi ve ahlaki alanlarda büyük İslam Peygamberinin bilinen ve bilinmeyen manevi ve ahlaki öğretilerine muhtaçtırlar.
Şüphesiz İslam Peygamberinin (s.a.a) şahsiyeti insanlığın bugünü ve yarını için tam ve kâmil bir model ve misaldir. Günün dünyası tüm alanlardaki ilerlemelerine ve köklü değişimlere rağmen manevi ve ahlaki alanlarda büyük İslam Peygamberinin bilinen ve bilinmeyen manevi ve ahlaki öğretilerine muhtaçtırlar.
Şüphesiz İslam Peygamberinin (s.a.a) şahsiyeti insanlığın bugünü ve yarını için tam ve kâmil bir model ve misaldir. Günün dünyası tüm alanlardaki ilerlemelerine ve köklü değişimlere rağmen manevi ve ahlaki alanlarda büyük İslam Peygamberinin bilinen ve bilinmeyen manevi ve ahlaki öğretilerine muhtaçtırlar.
Bu bakımdan İslam Peygamberini tanımak her insan için zaruri olup aşağıdaki metin bu alanda küçük bir hizmet unvanıyla o Hazretin sevenlerine sunulmaktadır.
1. Kutlu Doğum ve Doğum Anındaki Hadiseler
Şiilere ve Ehlibeyt mektebine göre peygamberlerin sonuncusu ve mahlûkatın en üstünü Hazreti Muhammed b. Abdullah (s.a.a) Rebiü’l-Evvel ayının 17. günü Amu’l-Fil diye bilinen yılda Mekke şehrinde dünyaya gözlerini açmıştır. Doğumundan önce babasını kaybetmişti. Altı yaşındayken de annesi Amine binti Veheb’i kaybetti ve tamamen yetim kaldı. Dedesi Abdulmuttalip ve amcası Ebu Talip’in velayeti altına girdi. Onun çocukluk, gençlik ve kırk yaşına kadarki dönemi ve ondan sonrası acayip ve harikulade olaylarla doludur ki her okuyan ve duyan Müslümanı ve Müslüman olmayanı etkisi altında bırakmaktadır.
Fars ateşkedesinin sönmesi, deprem olması ve putların yıkılması, şeytanın inlemesi vs. büyük bir hadisenin, değerli ve bereketli bir doğumun habercisiydi; yani Hazreti Muhammed’in doğumunun habercisiydi ki zülüm, küfür ve sapıklıkla dolmuş olan dünyayı tevhide Allah’a tapınmaya, takvaya ve insani kemallere davet edecekti.
2. Şam’a Tarihi Yolculuk ve Hıristiyan Rahibin Öngörüsü
İslam peygamberinin (s.a.a) Şam’a iki tarihi yolculuğu olmuştur; biri on iki yaşındayken ve öteki yirmi beş yaşındayken. Birinci yolculuğunda Buheyra adındaki rahip, Hazreti Ebu Talib’i Yahudiler tarafından Peygambere gelebilecek tehlikeler hususunda uyardı.
İkinci yolculuğunda Nestura rahip, Meysere’ye Peygamberin parlak geleceğini müjdeledi. İşte bu yolculukta Hazreti Hatice bol miktarda kar etti ve Meysere de Peygamberin dürüstlük ve doğruluğunu Hazreti Hatice’ye bildirdi.
Hazreti Muhammed (s.a.a) 22 yaşında Hilfu’l-Fuzul anlaşmasına katıldı. O bu günlerde Muhammed Emin unvanıyla tanınıyor ve Mekke halkı ve o günün cahiliyet toplumunda onun eşsiz hareket ve davranışları şaşkınlığa neden oluyordu.
3. Hazreti Hatice ile Evlilik
Peygamber (s.a.a) 25 yaşında namuslu, takvalı ve inançlı bir kadın olan servet sahibi Hatice binti Huveylid ile evlendi. Hazreti Hatice (s.a) tüm mal varlığının sorumluluğunu ona bıraktı. Onun şahsiyeti, İslam’a ve Peygambere hizmetleri ve diğer kemalleri hususunda ayrı bir makale yazmak gerekir.
4. Hazreti Ali’nin (a.s) Eğitimi
Recep ayının on üçüncü gününde Amu’l-Fil’in 30. Yılında Muvahhit bir babadan (Ebu Talip) ve tertemiz bir anneden (Fatıma binti Esed) Kâbe’nin içinde dünyaya geldi. Altı yaşındayken Peygamberin ve Hazreti Hatice’nin evine gelerek onların terbiyesi altında yetişti. İmam Ali (a.s) Nehcü’l-Belaga’daki hutbelerinin birinde Peygamberle olan irtibatına ve onun öğretilerinden ve maneviyatından nasıl istifade ettiğini anlatıyor.
5. Peygamberliğe Seçilişi
Hazreti Muhammed (s.a.a) kırk yaşında iken Recep ayının 27. günü Yüce Allah insanlığa minnette bulunarak onu nebi, resul ve peygamberlerin sonuncusu ve en üstünü unvanıyla seçti. Onun peygamberliği üç ila beş yıla kadar gizli geçti. Bu dönemde onun davetini, Hazreti Ali, Hazreti Hatice, Zeyd b. Erkam, Ammar b. Yasir, Musab b. Umeyr, Bilal b. Ribah vs. gibi az sayıda genç ve akraba kabul etti.
Vahyin nüzulü ve keyfiyeti hakkında birçok konu söz konusu edilmiştir ki isteyenler daha geniş tefsiri ve tarihi kitaplara müracaat edebilirler.
6. Düşmanların Muhalefeti
Peygamber (s.a.a) üç yıl sonra Allah’ın emriyle akrabalarını ve Hicaz halkını açıkça İslam öğretilerine ve Kur’an’a davet için görevlendirildi. Bunun sonucunda ilahi davete karşı olan Peygamberin düşmanları değişik yöntemlerle onu ve diğer Müslümanları eziyete ve işkenceye başladılar. Bu baskı ve zulümler neticesinde onlardan bazıları Mekke’den hicret etmek zorunda kaldılar. Bisetin ikinci yılında gerçekleşen Habeşe’ye hicret, Cafer b. Ebi Talip’in önderliğinde on beş kişilik bir grupla yapıldı. Cafer b. Ebi talip ve yanındakiler Kur’an ayetlerini ve ilahi emirleri Hıristiyanlara anlattılar ve İslam’ı tebliğde yeni bir adım atmış oldular.  Müslümanların Ebu Talip vadisinde muhasara altına alınması (Bisetin 5. yılı) dört yıl kadar çekti ki bu vesileyle Müslümanlar zorluklara karşı tahammül ve sabırda sınandılar.
7. Hazreti Fatıma’nın (s.a) Doğumu
Peygamberin (s.a.a) Hazreti Hatice’den olan tüm evlatlarının vefat etmesiyle İslam Peygamberinin düşmanları İslam’ın geleceği hakkında kuşkuya kapıldılar ve buna sevindiler. Peygambere “ebter” lakabını taktılar; ama Allah’ın iradesiyle ona Fatıma adında bir evlat bahşetti. Bu münasebetle Kevser suresi nazil oldu ki Düşmanların hışmına ve asabiyetine neden oldu. Hazreti Fatıma’nın şahsiyeti ve manevi kemalleri hakkında Ehl-i Sünnet ve Şii kaynaklarında geniş bilgiler bulunmaktadır.
8. Hazreti Hatice ve Hazreti Ebu Talip’i Kaybetmesi
Bisetin onuncu yılında gerçek ve değerli yar ve yardımcıları Hazreti Hatice ve Hazreti Ebu Talip’in vefat etmesi Peygamberi (s.a.a) çok zorlu bir sınavla karşı karşıya bıraktı. Elbette Miraç ve göklerdeki seyir, Peygamberin (s.a.a) ve Müslümanların bu zorluk ve acılarına bir merhem oldu ve Yüce Allah, azametini ve kudretini Peygamberine gösterdi. Böylece Müslümanların imanı sağlamlaştı ve İslam’ın geleceğine daha bir ümitle bakmalarına neden oldu.
9. Suikast Planları ve Tarihi Hicret
Peygamber (s.a.a) Hazreti Ali ve Zeyd b. Harise ile birlikte ilahi desturları tebliğ için ilk önce Taif’e gittiler. On gün sonra Mekke’ye döndüler. Peygamber (s.a.a) Musab b. Umeyr’i İslam’a davet etmesi ve Kur’an öğretmesi için Yesrib’e gönderdi.
Kur’an’ın çekiciliği, tatlı şivesi, yüce muhtevası, şirk ve putperestlikten bıkkınlık halkı ve gençleri İslam’a çekmekte asli rolü oynadı. Bu nedenler, Müslümanların sayısının artmasına neden oldu ve Mekke Müslümanlarının Yesrib’e hicretinin altyapısını oluşturdu.
Daru’n-Nedve komplosunun açığa çıkması ve Peygamberin bundan haberdar olmasıyla Hazret yatağına birini yatırıp gece Mekke’den hicretle görevlendirildi. Bu tarihi hicretle birlikte Peygambere suikast planı başarısızlıkla sonuçlandı ve Kureyş’in Yesrib’e karşı tehlike hissetmesine neden oldu.
10. İslam Hükümetinin Kurulması ve Sonuçları
Peygamberin mucizevi ve ilahi hicreti ve Yesrib halkının muhteşem karşılaması büyük girişimlerinin altyapısını oluşturdu. Böylece Mescid-i nebi yapıldı, Muhacir ve Ensar arasında kardeşlik bağı oluşturuldu, diğer Müslümanlar Yesrib’e hicret etti, hicret tarihin başlangıcı sayıldı, Yesrib adını Medinetu’n-Nebiye bıraktı, Medine’yi savunma birlikleri oluşturuldu vs. girişimler ki İslam’ın ve insanlığın seyrini değiştirdi. Bedir, Uhud, Beni Nezir, Beni Kurayza vs. savaşlar, Rızvan biati ve Hudeybiye antlaşması, padişahları İslam’a davet için mektuplar yazılması, Mekke’nin fethi, Huneyn savaşı, Veda Haccı, Hazreti Ali’nin imamet ve hilafetinin ilan edilmesi, Hristiyanlar ile mübahele ve nihatetinde Hazretin melekuti irtihali İslam Peygamberinin yaşamındaki önemli hadiselerden bazılarıdır.


İlgili Konular

Yorumunuzu Giriniz

E-Posta adresiniz yayımlanmayacaktır. *İle işaretli alanların girilmesi mecburidir.

*

ramadan
conference-abu-talib
İran İslam Cumhuriyeti Rehberi Ayetullah Uzma Seyyid Ali Hamanei’nin 2018 Hac Mesajı
Şeyh Zakzaki