24 Eylül 2020 - 10:47
BMT 75'inci Genel Kurulu ve Batı Asya Gelişmeleri

Birleşmiş Milletler Teşkilatı 75'inci genel kurulunun devam ettiği sırada ilk günde yapılan konuşmalarda Batı Asya gelişmelerinden pek eser yoktu.

Ehlibeyt (as) Haber Ajansı ABNA -  75'inci BMT Genel Kurulu daha önceki tüm oturumlardan farklı bir oturumdur.  İlk kez ülkelerin yetkililerinin konuşmaları video konferans aracılığı ile yayımlanmaktadır. Daha önce kayda alınan bu konuşmalar şimdi de BMT'nda yayımlanmaktadır.  Bu tür bir yaklaşım mecburen koronavirüs salgınından dolayı  hayata geçirilmektedir.  Bu çerçevede  makamların görüşmesi ve konuşmaları gibi yan etkinlikler de iptal edilmiştir.  

75'inci genel kurulun ilk gününde  ise BMT genel sekreteri Antonio Guterres, Xi Jin Ping, Donald Trump, Recep Tayyip Erdoğan, Vladimir Putin, Hasan Ruhani ve  Emmanel Macron gibi makamların  konuşması  yayımlandı.   Koronavirüs salgının yayılmasından dolayı doğal olarak tüm makamların konuşmalarının ekseni koronavirüs pandemisinden oluşuyordu.   Geçen yıllarda konuşmaların eksenini Batı Asya gelişmeleri oluştururken bu kez  yetkililerin konuşmasında  pek Batı Asya meseleleri ele alınmadı. Bu doğrultuda genel kurulun Batı Asya gelişmelerinden uzak bir havaya sahip olduğu söylenmelidir. 

Bunun ilk nedeni ise  bölgedeki güvenlik krizlerinin azalmasıdır.  Suriye krizi  geçen yıllara kıyasla alevleri yatışmaya başlamış ve Suriye genelinde de  görece bir düzen inşa edilmeye başlanmıştır.   IŞİD terör örgütü ise  pratikte   yapısal olarak dağılmış ve sırf kalıntıları ve kripto üyeleri üzerinden kimi ülkelerde faaliyetlerini düşük düzeyde sürdürmektedir.  Yemen aleyhindeki savaş ise devam etmesine rağmen süper güçlerin ve Birleşmiş Milletler Teşkilatının iradesiz olmasından dolayı sonlandırılması istenmiyor. 

Tüm bunlara rağmen Batı Asya bölgesindeki insani felaketler  hala  geniş çaplı bir şekilde görülmektedir. Özellikle de  Yemen'de yaşanan insani facia ve Suriye'deki insani krizler hala devam etse  de  süper güçler davranışları ve siyasetleri ile esasında  bu hususlara ilgisiz kalmışlardır. Bu durum ise mevcut küresel düzende esasında  insan haklarının  konumunu kaybettiğini gösteriyor. 

Batı Asya gelişmelerinin 75'inci BMT Genel Kurulu konuşmalarındaki daha sık ele alınmamasının ikinci önemli nedeni ise   uluslararası düzenin halihazırda daha büyük sorunlar ve aslında makro sorunlar ile karşı karşıya olmasıdır. Amerika'nın tek taraflılığı ve zorbalığı,  uluslararası hukuku ve doğal olarak da BMT'nı zayıflatmıştır. Ayrıca  süpergüçler arasında soğuk savaşın tekrar patlak vermesi de uluslararası düzenin karşı karşıya olduğu bu makro sorunlardan bazılarıdır.  Buna esasen  BMT Genel Sekreteri Antonio Guterres  75'inci genel kurul oturumu açılışında   dünyayı  yeni bir soğuk savaştan  uzak durmaya çağırıp şöyle bir açıklamada bulundu:" Koronavirüs pandemisinin olduğu sırada dünyamız  günden güne artan gerilimlerin alevini söndüren ateşkese ihtiyacı vardır. Yeni bir soğuk savaşın önüne geçmeliyiz. "

Gerçekte   günümüzde küresel ve bölgesel liderlerin  asıl sorunu, küresel normların yok olmasını ve  ülkelerinin küresel düzen içerisindeki konumunun zayıflamasını  önlemektir.   Bu kaygılar ise Amerika hükümetinin davranışlarından ve siyasetlerinden kaynaklanmaktadır.   

Çin cumhurbaşkanı Xi Jin Ping ise   Amerika'nın üstünlük taslamasını eleştirdi.  Rusya devlet başkanı Vladimir Putin de   küresel kurum ve kuruluşlar özellikle de dünya sağlık örgütünün zayıflamasına değindi. 

 Buna rağmen  en açık ve net eleştiri de İslami İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'den geldi. Hasan Ruhani  Amerika'nın uluslararası düzendeki  zorbalıkları ve tek taraflı siyasetlerine değinerek  şöyle dedi:"  Sulta ve hegemonya dönemi sona ermiştir.  Milletlerimiz ve çocuklarımız   daha iyi, daha güvenli ve daha kuralcı bir dünyayı görmeye hakları vardır.  Bugün  doğru kararın alınması, zorbalığa ve kabadayılığa hayır deme zamanıdır. "

342/