12 Şubat 2021 - 09:44
İran ve Ermenistan İşbirliklerinin Geleceği

İran İslam Cumhuriyeti ve Errmenistan arasındaki ekonomik ve ticari işbirlikleri geçmişte görülmemiş düzeyde artmaktadır. Kuşkusuz bu ikili işbirliklerinin artması iki ülke arasındaki ilişkilerin gelecekte görülmemiş düzeyde artacağını da müjdelemektedir.

Ehlibeyt (as) Haber Ajansı ABNA - Bu bağlamda  Ermenistan ekonomi bakanı Vahan Karubiyan  bu ülkenin İran İslam Cumhuriyeti ile ticaret hacminin  yakın gelecekte artacağını duyurup   gelecek 6 ay içerisinde  İran ile Ermenistan arasındaki ticaret hacminin 2.5 kat daha artacağını vurguladı ve şöyle bir açıklamada da bulundu:"  Ermenistan hükümeti,  İran ürünleri ve ticari mallarının taşınmasını kolaylaştırmak için  mevcut kısıtlamaları ve engelleri kaldırmak ve iptal etmek istiyor. "

İran İslam Cumhuriyeti ve Ermenistan   iki komşu  ülke olarak  farklı alanlarda  ikili ilişkileri geliştirme ve arttırma kabiliyetine sahiptir. Örneğin  ekonomik sektörde  ikili ilişkilerin geliştirilmesi için çok büyük bir potansiyele sahiptirler.   İran ve Ermenistan ilişkileri özellikle de  ekonomi ve ticarete dayalıdır. İran'ın  da zaten dış siyasetteki önceliği komşuları ile  işbirliğine  dayalıdır.  Buna rağmen  iki komşu ülke, İran İslam Cumhuriyeti ve Ermenistan  şimdiye kadar  beklendiği gibi  bu potansiyellerden ve kapasiteden pratikte ve uygulamalı olarak yararlanmayı başarmamıştır. 

Bu yüzdendir ki  uzmanlar da  İran ve Ermenistan'ın   bölgede açık ve aydın bir gelecek vizyona sahip iki ülke olarak  bu yönde maksimum derecede çaba göstermelerini zaruri görüyorlar. Bu bağlamda her iki ülkenin de  ekonomik, siyasal ve kültürel alanlarda  göz alıcı başarılar ve kazanımlar elde etmeleri için daha fazla çalışmaları gerektiğini söylüyorlar. 

Bu hususta ise  Ermeni analist ve uzman ayrıca  Erivan devlet üniversitesi İranoloji bölüm başkanı  Vartan Vaskaniyan  şöyle bir değerlendirme yapmaktadır:"   İki ülke makamlarının  ekonomik alandaki gündem maddeleri arasında, Fars Körfezi-Karadeniz koridoru, doğalgaz ve elektrik takası gibi  mega projelere değinmek mümkün.  Bu projeler hem ekonomik açıdan  hem de bölgesel jeopolitik açısından   önemli ve hayati öncelikli olarak sayılırlar. "

Aynı zamanda şöyle bir değerlendirme yapmak da mümkündür:"  Ermenistan, İran'ın  diğer ülkeler özellikle de Avrupa ülkeleri ile güvenilir bir iletişim köprüsü ve koridoru olarak sayılmaktadır.  Bu ülke, eşi benzeri az görülen potansiyele de sahiptir.  Bu potansiyeller bilimsel yöntemler ile  incelenmeli, aydınlanmalı ve pratik olarak planlara dahil edilip yararlanılmalıdır. 

 Tahran ve Erivan işbirliklerinin önemli kazanımlarından biri de ekonomik işbirlikleridir. Ekonomik alanda ise belli başlı projeler, doğalgaz ve elektrik takası, ticari mal transiti ve iki ülke arasındaki turizm ilişkilerinin geliştirilmesidir. 

İki komşu ülke makamları ve yetkililerinin  karşılıklı ticari ilişkileri geliştirmekteki zafiyetlerine ve eksik performanslarına rağmen yine de İran'ın Ermenistan'a ihracat sepeti geniş yelpazeli olmuştur. Bu bağlamda Ermenistan'a kimyasal maddeler,  deterjanlar, gıda ürünleri, meyva ve sebze, giysi ve giyim kuşam, tekstil ve inşaat malzemeleri alanlarında ihracat yapılmaktadır.  Böylece İran ile Ermenistan arasındaki ticaret hacmi  halihazırda yaklaşık 400 ila 500 milyon dolar kadardır. 

Buna ilaveten  incelemeler de   özellikle de  tarım ve ziraat alanında, İran'ın sınır dışı tarımcılığı alanında geniş çaplı işbirliklerin yapılabileceğini gösteriyor.  Bilindiği üzere Ermenistan topraklarının büyük bir bölümü de kullanılmamıştır. 

Genel bir değerlendirme yapmamız gerekirse  İran ve Ermenistan'ın tarihi ve kültürel ortaklıklarından da yola çıkarak  özellikle de ticaret ve ekonomi anlamında büyük bir gelişme kapasitesine sahip olduklarını söyleyebiliriz.  Böylece karşılıklı ticaret hacmi 3 milyar dolara bile taşınabilir. 

342/