Ehlibeyt Haber Ajansı ABNA- İngiliz ekonomi analistlerine göre İran’ın kendi petrolünün karşılığında dolar dışı başka şeyleri talep etmesi Petro-dolar* sisteminin üstünlüğünü ortadan kaldıracak.
Petro-dolar sistemi 1973 yılında kuruldu. O dönem Amerika başkanı olan Richard Milhous Nixon Suudi Arabistan’dan petrolünü dolar karşılığında satmasını istedi. Bu kararın ardından OPEC üyesi öteki ülkelerde peş peşe petrollerini dolar karşılığında satmaya başladı. Kısa bir süre içinde Amerikan dolarına olan talep arttı…
Oluşturulan bu sistem otomatik olarak Amerikan dolarının dünyadaki değerinin artmasına sebep oldu. Böylelikle Amerika ihtiyacı olan malları diğer ülkelerden oldukça ucuz fiyatlardan almaya başladı. Doların üstünlüğüne sebep olan bu eğilim ve trend şu anda bile aynı şekilde devam etmektedir. Öyle ki 2010 yılında IMF başkanı “Strauss Kahn” dolar yerine başka bir para birimini önerdikten hemen sonra cinsel taciz davasıyla mahkemeye sevk edilerek hapse atılmış ve görevinden anında alınmıştı.
Bunun başka örnekleri de bulunmakta. Şimdi ise İran petrol karşılığı Rusya, Çin ve Hindistan’dan o ülkelerin kullandıkları kendi para cinsinden karşılayacak. Eğer bu düşünce yürürlüğe konulursa başka ülkelerde bu eğilime gidebilir. Bu da dolara karşı bir savaş anlamına gelmektedir. Bunun altında ise İran yatmaktadır.
Bu konuya ilave olarak uluslararası alış verişte altının kullanılması da gündemde. Örneğin İran, Hindistan’a satacağı petrolüne karşı altın alacak. Eğer bu düşüncede yürürlüğe konulursa dünya genelinde dolar şiddetle aşağı inerken altının değeri de artacaktır.
Bu konu Amerika’nın tahammül edebileceği bir konu değildir ve bunun için savaş bile yapacaktır. Aynen 2003 yılında Irak, petrolünü dolar yerine Euro para biriminden satma kararı aldığında savaşıldığı gibi. Acaba İran Amerika’nın Petro-dolar sistemini yıkmayı başarabilecek mi?
* Petro-dolar, petrol satışlarından elde edilen geliri tanımlamak için kullanılan bir terimdir.
Petrol satın almak isteyen her ülke ya da kuruluş, karşılığında dolar vermek, bu doları da bir yerden bulmak zorundadır. Petrolün dolar cinsinden fiyatlanması, dolara yönelik uluslararası talebin, dolayısıyla rezerv para olmaya devam etmesinin en güçlü dayanağıdır. Çünkü dünyada enerji talebi sürekli artmaktadır ve bunun için de petrole olan talep belirleyici durumdadır.
