Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA- Tasnim Haber Ajansının Rayu-l Yavm haber merkezinden naklen bildirdiğine göre, yazar, editör ve ünlü Arap analisti Abdülbari Atvan, Suudi Arabistan’da yaşanan en son gelişmeler konusunda şunları yazdı:
Körfez işbirliği konseyi üyesi Arap ülkelerin dışişleri bakanları, Suudi Arabistan başkenti Riyad’ta düzenlenen oturumda bir araya geldiler. Bu oturum, söz konusu ülkelerin liderlerinin Salı günü Yemen krizi ve ilgili gelişmeleri masaya yatırmak amacıyla düzenlenecek oturumun ele alınması için yapıldı.
Arap dışişleri bakanlarının bu oturumunda, Fars Körfezindeki durumun incelenmesinde kesinlikle dikkate alınması gereken ve görmezden gelinemeyecek iki önemli gelişme yaşandı:
Birincisi, deneyimli bir yetkili sayılan Arabistan dışişleri bakanı prens Suud el-Faysal’ın ilk defa oturuma katılmamış olmasıdır. Yaklaşık 40 yıldır bu görevi yürüten Suud el-Faysal’ın yerine Adil el-Cubeyri, dışişleri bakanı olarak atandı. Bu yeni atama, söz konusu kritik görevin hakim hanedanın üyelerinden birine devredileceğine ilişkin öngörüleri doğrulamadı.
İkincisi, Umman dışişleri bakanı Yusuf bin Alevi’nin bu oturuma katılmasıdır. Beklenilmedik bir şekilde bu tür oturumlarda kendi meslek taşlarına mülhak olan Yusuf bin Alevi, bundan önce Kral Selman bin Abdülaziz’in çağrısı üzerine 21 Martta düzenlenen olağan üstü toplantıya katılmamıştı. Bu toplantıda, Yemen Cumhurbaşkanı Mansur Hadi’nin desteklenilmesinin yolları ve Husileri durdurma amacıyla Yemen’e karşı muhtemelen düzenlenecek askeri hava saldırıları masaya yatırılmıştı.
Yaklaşık 40 yıldır dışişleri bakanı görevini yürüten bir diplomat olarak Suud el-Faysal’ın azledilmesine değinen ünlü Arap yazar, şunları yazdı: Görevinden alınan Arabistan dışişleri bakanı Suud el-Faysal’ın sağlık durumu pek iyi değildi, liderlerin Şermu’ş-Şeyh’te bir araya geldiği sırada hastalık ve takatsizlik belirtileri açık bir şekilde kendisinde görülüyordu. Elleri şiddetli şekilde titriyordu ve sözleri anlaşılmaz hale gelmişti. Bu türden bir durum, belinden yedi sefer ameliyat geçiren bir kimse için normaldir. Hatta Parkinson hastalığına yakalandığı da söylenmektedir. O, bir basın toplantısında sağlık durumuyla ilgili olarak şakayla gazetecilere şöyle demişti: Benim sağlık durumum, Arap ümmetinin bu günlerde yaşadığı durum gibidir!.
Fakat prens Suud el-Faysal’ın dışişleri bakanlığındaki koltuğundan ayrılması, Kral Selman’ın yaptığı beyaz darbenin doğrultusunda olmuştur. Kral Selman şu ana kadar 37 padişahlık fermanı çıkartarak 15 bakanı alaşağı etmiş ve prens Mukrin’i de görevden azletmiştir. Yeni veliaht Muhammed bin Naif ile yeni veliaht yardımcısı ve savunma bakanı Muhammed bin Sultan’ı da iki prens olarak güç hiyerarşindeki konumlarını pekiştirmiştir.
Söz konusu beyaz darbe şu ana kadar Al-ı Suud hanedanı içinde en az hasarla sonuçlandığı görülmektedir. Elbette bunun temelinde çeşitli nedeler yatmaktadır; en belirgini, azledilen prens Mukrin bin Abdülaziz’in Riyad’taki krallık sarayına gidip orada yeni veliaht ve onun yardımcısına biat etmesidir. Keza Selman bin Abdülaziz’in Mukrin’in evine giderek yaptığı önemli görüşmeyi de görmezden gelmemek gerek. Bu girişim, onun günlü almak ve rızayetini celp etmek için yapılmış olabilir. Şu ana kadar bu görüşmenin ayrıntılarıyla ilgili her hangi bir haber sızmış değil, hatta bu görüşme Mukrin’in biatinden önce mi sonra mı gerçekleşti, henüz belli değil.
Körfez işbirliği konseyi üyesi Arap ülkelerin dışişleri bakanları Rıyad’taki oturumda bir araya geldikleri sırada bu oturumun kulislerinde Yemen’deki çatışan tarafların katılımıyla yapılacak ulusal görüşmelerden haber verildi. Buda, Umman dışişleri bakanı Yusuf bin Alevi’nin oturuma katılmasının zorunlu bir durum olarak gözükmesine neden oldu. Hali hazırda bu görüşmelerin başlamasıyla ilgili bir çok tartışmanın yapıldığı görünmektedir. Umman’ın söz konusu görüşmelere ev sahipliği yapması bile gündeme gelebilir, çünkü bu ülke tarafsız bir rol alarak ortaya çıkmıştır.
Birinci ayını dolduran “kararlılık fırtınası” operasyonu henüz hedeflerine ulaşmamış ve cumhurbaşkanı Mensur Hadi’yi Yemen’e geri gönderememiştir. Hatta Husilerin güney eyaletlerine ilerlemelerini dahi durduramamıştır. Bu mesele, alternatif çözümlerin aranmasını zorunlu kılmaktadır. Diğer taraftan, elektrik ve suların kesilmesi, hava alanlarının kullanılmaz hale getirilmesi, gıda maddelerinin olmayışı ve temel tıbbi gereksinimlerde ortaya çıkan sıkıntılar yüzünden Yemenli vatandaşların 21. Yüzyılın en fakir ülkelerinden olan Yemen’de çektikleri acılar ve yüzleştikleri sorunlar tahammül edilecek bir konu değildir.
Körfez İşbirliği Konseyinde üye olan Arap ülkeleri dışişleri bakanlarının Perşembe günü toplandıkları oturumda neden önemli kararlar almadıklarından dolayı şaşırmadık, zira bu tür önemli konularda karar alınması, Salı günü yapılması beklenen liderlerin istişare toplantısına bırakıldı.
Bu arada bu oturumda dikkatleri çeken yegane yeni mesele, Suudi Arabistan dışişleri bakanı Adil el-Cubeyri’nin oturumda hazır bulunmasıydı. Onun huzuru, Suudi Arabistan’ın yaklaşımında ve dış politikasında yeni bir değişimin belirtisidir, bu yeni politika daha önceki yaklaşımından bütünüyle farklıdır ve bu hususta bir şey söylemek ya da yargıda bulunmak veya sonuçları hakkında öngörüde bulunmak oldukça zordur.
Çev: Mehmet Gönül
