Üstad Abidi’den Aile idaresi Konusunda Tavsiyeler

Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA- Önceki dersimizde ahlak hakkında üç konudan bahsetmek gerektiğini söylemiştik: Birincisi nefsin tezkiyesi ve bireysel ahlak, ikincisi evdeki ahlak ve üçüncüsü ülke yönetimi konusundaki ahlak. Daha önce de arz ettiğim gibi siyasal bilimler aslında ahlak ilmi alt başlığında değerlendirilmelidir. Ancak bugün siyasal bilimleri sosyolojinin alt başlıkları altında incelemektedirler. Oysaki doğrusu siyasal ilimlerin ahlak alt başlığı altında yer almasıdır. Maalesef ahlak dalında yazılmış olan kitaplarımızın çoğunluğunu bireysel ahlak oluşturmaktadır. Yani tüm ahlak dersleri, falan zikri okuyun, şu duayı devam ettirin, gıybetten sakının, yalan konuşmayın vb. konuları içermektedir. Fakat bunlar ahlakın bir bölümüdür, tümü değil! Ahlakın bir diğer bölümünü kadına, çocuğa ve komşulara nasıl davranmak gerektiği gibi konular oluşturmaktadır. Ahlakın bir diğer bölümü de belediye başkanlığı, kaymakamlık, emniyet vb. resmi dairelerdeki sorumlulara karşı ne şekilde davranılması gerektiği konularını içerir. İkinci bölüme dair, yani aile içi ahlak konusunda geçmişte İran’da birçok kitap yazılmıştı. Fakat zamanla onlar ortadan kalktı ve elimize ulaşmadı. Ev derken bir binayı kastetmiyorum; anne, baba ve çocuklardan oluşan bir yuvayı kastediyorum. Dolayısıyla bir evde hangi ahlaki davranışlar hâkim olmalıdır? Bunu anlamalı ve uygulamalıyız.Evde VahdetBaba evde çoban gibidir. Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Hepiniz çobansınız hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz.” Çobanın işi nedir? Öncelikle sürünün tümünü korumalı. Yani sürünün güvenliğinden sorumludur. Sürünün yiyeceğinden sorumludur. Onları bir araya toplamaktan, bir arada tutmaktan sorumludur. Sürünün tümünün maslahatını düşünmelidir, bir kaçının değil. Yani sürüyü öyle bir yere götürmeli ki tümünün karnı doymalıdır; sadece bir iki hayvanın iyice beslenip diğerlerinin aç kalacağı yere değil!Dolayısıyla bir babanın evdeki birinci görevi aile fertlerinin güvenliğidir; evdeki fertlerin tümü kendisini emniyet ve haysiyet içinde hissetmelidir. Aile içindeki her fert gönül rahatlığıyla evden dışarı çıkabilmeli; arkamdan gıybet edecekler, kuyumu kazacaklar, aleyhimde plan kuracaklar gibi kaygı ve endişeler taşımamalıdır.Kadınla erkeğin yaratılıştan kaynaklanan farklı duygu ve istekleri vardır. Erkek, kadının da onun gibi düşünmesini beklememeli veya kadın kocasının da kendisi gibi düşünmesini beklememelidir. Kadının beklentisi genellikle iltifattır; şu ne güzel olmuş, elbisen çok yakışmış, evin düzeni çok hoş olmuş, yemek çok lezzetli olmuş vb… Dolayısıyla eşler birbirlerinin isteklerine saygı göstermelidirler.Yani mutlu bir yuvanın birinci kuralı vahdettir. Aile fertleri tek parça olmalı, birbirlerinin ihtiyaç ve istekleriyle ilgilenmeli, yardımlaşarak çözüm üretmelidirler.Evde İtidalEvdeki ikinci kural itidaldir. Yani aile içinde her birey kendi konumunu ve özel hukukunu bilmeli, ona göre davranmalıdır. Çocuklara bayram harçlığı vermek istediğimizde hepsine eşit oranda harçlık vermemeliyiz. Yaşı büyük olana biraz daha fazla harçlık vermeliyiz ki herkes kendi konumunu hissetsin. Böylece onların hiçbiri kendisinin küçümsendiği veya kendisine fazla değer verildiği hissine kapılmaz. Bu itidaldir.İtidal, eşitlik manasına gelmez. Hasta olana verilecek olan yemekle, sağlıklı birine verilecek yemek aynı olmamalıdır. Yaşlı olana verilecek yemekle genç olana verilecek yemek aynı olmamalıdır. Yani aile fertlerinin her birinin seviye ve konumuna göre haklarının riayet edilmesidir.Kesrette Vahdet ve Vahdette KesretAile içinde muhtelif düşünceler olmalıdır. Ancak bu muhtelif düşüncelerin bir hedefi olmalıdır. Yani çoğulculuğun içinde dahi bir vahdet olmalıdır. Evde vahdet ve birlik olmakla birlikte bu birlik kendi içinde çoğulcu olmalı, bireylerin farklı düşüncelerine açık olmalıdır. Yani ev içinde farklı işler ve çeşitliliğin olması güzeldir.Sorumluluk AlmaEvde riayet edilmesi gereken kurallardan birisi de sorumluluk almaktır. Yani ev içinde herkesin sorumluluğu tanımlanmalıdır. Alış-verişten sorumlu olan, evin temizliğinden sorumlu olan, faturaları yatırmaktan sorumlu olan vb. belli olmalıdır. Sorumluluğu aile fertlerinden biri veya birilerinin üstlenmesi, diğer fert veya fertlerinse hiçbir sorumluluk almaması doğru değildir. Yani aile içinde herkes bir işle meşgul olmalıdır. Ancak maalesef bu konu birçok ailede riayet edilmediği için toplumda sorumsuz insanlar ortaya çıkmıştır.