İran ve Afganistan ilişkileri gelişiyor

Ehlibeyt (as) Haber Ajansı ABNA -  İran ve Afganistan iki komşu ülkedirler bu yüzden aralarındaki ilişki daha da önem kazanıyor. İran açısından Afganistan’da güven ve istikrar sayesinde Tahran ve Afganistan ilişkileri daha güçlenirken göç akını, uyuşturucu madde kaçakçılığı ve sınırdaki güvensiz durum  da azalır.
Bu sebepten dolayı İran her zaman Afganistan’da barış sürecini desteklemiştir. Tüm bu sebeplerden dolayı İran ve Afganistan ilişkilerinin bir çok boyuttan önem arzettiği söylenebilir. Son on yıllarda yaşanan olaylar ise bölge ülkelerinin ortak tehditlerle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Aslında Amerika’nın bölgedeki müdahaleci siyasetleri ve Afganistan’da işgalcilerin varlığı bölgesel ilişkileri ciddi oranda etkilemiştir. Terörizm, güvensizlik, uyuşturucu madde üretiminin yüzlerce kat artması ayrıca sığınmacı sayısının artması ise Amerika’nın Afganistan’daki askeri varlığının sonuçlarıdır.
Fakat İran İslam Cumhuriyeti her zaman zor dönemlerde Afganistan halkı ve hükümetinin yanında yer almıştır. Tabiki iki ülkenin dostane ilişkilerine karşı olanlar ise her zaman bu ilişkileri bozma fırsatını kolluyorlar.
Bu bağlamda son haftalarda Afganistan vatandaşlarının İran’a yasadışı girişleri ile bağlantılı olan üzücü olaylar yaşandı. Bu olaylar her türlü araştırma yapılmadan ve sebepleri aydınlığa kavuşmadan önce bazı malum çevrelerce suiistimal edildi. Tabi ki İran ve Afganistan halklarının düşmanları tarafından oluşturulan atmosferin daha önceden bazı ortamları bulunuyor ve iki halk arasında ihitlaf ve kötümserliği oluşturmak için gerçekleşiyor. Hali hazırda İran’da yaklaşık 3 milyon Afgan mülteci yaşıyor ve okul çağındaki çocuklar da İran’da ücretsiz öğrenim görüyorlar.
İran'da yaşayan bir milyondan fazla yasal ve 2 milyon civarında yasa dışı Afgan göçmen, sağlık sigortasından yararlanmaktadır. Bu açıdan İran mültecilere sağlık sigortası sunma konusunda dünyada öncü ülke konumunda. Bu konuya BM Mülteciler Yüksek Komiseri de değiniyor.
Afganistan göçmenlik işleri bakanı seyit Hüseyin Alimi Belhi, İran’da Afgan mültecilerin durumu hakkında yaptığı açıklamada, “İran’da göçmen Afganların durumu, dünyanın diğer noktalarından daha iyi olduğunu, Afgan mültecilerin Avrupa ülkeleri ve pakistan’da bir çok sorunla, örneğin toplu işten atılmalar ve asgari hizmetlerden yoksun olmak gibi sorunlarla karşı karşı olduğunu fakat İran’da yaşayan göçmenlerin tüm kamu hizmetlerine ulaşabildiklerini, mesleğe sahip olarak rahat bir yaşam sürdüklerini” söyledi.
Ekonomi alanında da İran’ın güney doğusunda bulunan Çabahar liman kenti ile uluslararası sulara kolaylıkla ulaşma imkanına sahiptir. Cumhrubaşkanı Hasan Ruhani Afganistan Cumhurbaşkanı Muhammed Eşref Gani ile son telefon görüşmesinde, iki ülke arasında önemli ekonomi projelerden Huaf-Herat demir yolu gibi ortak projeler ve anlaşmaların bir an önce gerçekleşmesine vurgu yaptı.
Böyle zengin bir geçmişle Afganistan dışişleri bakan vekili Hanif Atmar ve beraberindeki üst düzey siyasi, ekonomi ve güvenlik heyetin İran ziyareti iki ülke yetkililerini çeşitli konularda görüş teatisinde bulunmaları için iyi bir fırsat sayılıyor.
Su, enerji, ekonomi, sınır güvenliği, sağlık meseleleri ve iki tarafın ilgilendiği konularda işbirliği, karşılıklı görüşmelerde ele alınan başlıca konular olarak iki ülkenin kapsamlı işbirliği vizyonunda büyük önem taşıdığı söylenmelidir./




/129