Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA – "Hem Avrupalılar ve hem Amerika BERCAM nükleer anlaşması çerçevesindeki taahhütlerini yerine getirmeli. Her müzakere süreci ise İran milletinin haklarını karşılamalı ve milletin çıkarlarını temin etmelidir."
İran İslam Cumhuriyeti cumhurbaşkanı ayrıca "İran'daki yeni hükümetin, Fransa ile ilişkileri ortak çıkarlar ve karşılıklı saygı çerçevesinde geliştirmekten memnun kalacağını" da belirtti.
İran cumhurbaşkanı ayrıca Fars Körfezi ve Umman Denizi bölgesinde güvenliğin sağlanması ve caydırıcılığın korunması hususunda da İran'ın bu alanda çok ciddi olduğunu ve güvenliği bozan hususlara karşı geleceğini vurguladı.
İran, bölgedeki büyük ve bölgesel gelişmelere etki yapan bir ülke olduğu için sürekli Avrupalı ülkeler özellikle de Fransa tarafından hep dikkate alınmıştır.
Buna ilaveten İran ile Avrupa ülkeleri arasından Tahran ile Paris ilişkileri ister ekonomik ve ortak yatırımlar ister siyasi açıdan Batı Asya gelişmeleri kapsamında belirgin bir noktada olmuştur. Aynı zamanda İran'da Avrupalı ülkelere yönelik her zaman aydın bir görüş söz konusudur. Buna göre İran ile Avrupa ilişkileri karşılıklı çıkarlar ve iki taraflı söyleme göre düzenlenmelidir. Bu bağlamda diyaloğa ihtiyaç varsa, iki tarafın da çıkarları göz önünde bulundurulmalıdır.
İşte İran İslam Cumhuriyeti cumhurbaşkanı Reisi'nin Fransa cumhurbaşkanı Macron ile bu bağlamdaki telefon görüşmesindeki açıklamaları net ve şeffaftır.
Amerika'nın nükleer anlaşmadan çekilmesi ve BERCAM nükleer anlaşmasını açık şekilde ihlal etmesinin ardından, İran beklenilenin ötesinde bir teamül örneği sergileyerek taahhütlerini bir yıl boyunca tam olarak hayata geçirdi. Bu bağlamda 3 Avrupalı ülkesi de BERCAM nükleer anlaşmasındaki 11 taahhüdünü yerine getireceğine söz verdi.
Ancak Avrupa'nın özel mali mekanizması İNSTEX bile hayta geçirilmedi. Avrupa Birliği bu süre içerisinde pratikte İran'ın yaptırımlarını kaldırma alanında yetersiz ve beceriksiz olduğunu göstermiş oldu. Avrupalılar Amerika'nın BERCAM nükleer anlaşmasını ihlal ederek tehlikeli bir ilke imza attığını anlamıştı. Bu yüzden Avrupa'nın neden Amerika'nın bu tek taraflılığı karşısında sessiz kaldığı ve bu ülkelerin neden Amerika'ya baskı yapmadığı bilinmemektedir.
Dış siyaset meseleleri uzmanı Seyyid Celal Sâdâtiyan Avrupalıların Amerika'nın etkisi altında kalarak BERCAM'ın hayata geçirilmesini rehin aldığını ve bu anlaşmanın dışında kalan füze ve İran'ın savunma ve caydırıcılık gücü gibi konulara bağladığını düşünüyor.
İran İslam Cumhuriyeti cumhurbaşkanı Reisi'nin açıklamaları da açık ve net bir mesaj içermektedir. Buna göre Avrupa için en mantıklı seçenek BERCAM nükleer anlaşmasına dönmek ve bu anlaşmadaki taahhütlerinin hayata geçirilmesi ve BMGK 2231 kararının uygulanmasının devam edilmesidir.
Seyyid İbrahim Reisi'nin Fransız mevkidaşı Emmanuel Macron ile telefon görüşmesi ve bu açıklamalar, Avrupa tarafından ciddi bir kararın alınması ve BERCAM nükleer anlaşmasındaki taahhütlerini ve sorumluluklarını hayata geçirme zaruretini hatırlatmaktadır. Bu açıklamalar ayrıca karşılıklı çıkarlara dayalı ilişkilerin yeniden sağlanmasının tarafların iyi niyetine ve azmine ve de İran'ın Avrupa'ya yönelik kaybolan güveninin yeniden kazandırılmasına bağlı olduğunu da gösteriyor.
Eğer İran Avrupa tarafından iyi niyet emareleri görürse kuşkusuz olumlu bir yaklaşım ile buna tepki gösterecektir. İran İslam Cumhuriyeti yeni hükümeti, yeni cumhurbaşkanının belirttiği gibi Fransa ile ilişiklerin karşılıklı saygı ve ortak çıkarlara dayalı gelişmesini memnuniyetle karşılayacaktır./
342/
