Bu modern uçakların, İran ile
Rusya arasındaki askeri ve silah anlaşmalarına göre teslim edilmesi,
İran'ın savunma ve askeri gücünü geliştirmek için mevcut en ileri
teknolojileri ve askeri teçhizatı kullanma konusundaki kararlılığını
göstermektedir.
Geçtiğimiz günlerde Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Ryabkov,
Tahran-Moskova ilişkileri hakkında, ''Düşmanlarımızın askeri-teknik
işbirliğini siyasileştirme çabaları sürüyor. Ancak bu Tahran'la ortak
çalışmalarımızı etkilemiyor. Herhangi bir değişiklik yok, İran'la
işbirliği devam edecek.'' demişti.
Yak 130 uçağı, eğitim uçuşları ve yakın hava desteği gibi muharebe
görevlerini icra edebilme kabiliyetiyle İran Hava Kuvvetleri'nde etkin
rol oynayabilecek. Temel olarak bu uçak, Su-35 gibi Flanker ailesinin
pilotlarını eğitmek için kullanılıyor. Yak 130'un varlığı, İranlı
pilotların eğitiminin yerelleştirilmesinde önemli rol oynuyor.
Yak 130'un varlığı, modern askeri teçhizatı tanıma ve yeni askeri
uçakların bakımında deneyim kazanma konusunda önemli bir adımdır. Aynı
zamanda bu modern uçağın kullanılması, Hava Kuvvetlerinin operasyonel
kapasitesinin yeniden yapılandırılması ve geliştirilmesi yönünde etkili
bir adım olarak değerlendiriliyor.
Aslında Yak-130 eğitim uçakları, İran İslam Cumhuriyeti Hava
Kuvvetleri'nin Su-35 gibi yeni nesil savaş uçaklarını uçuracak pilotları
eğitmek için kullanılıyor. Genel eğitim ve savaş yeteneklerine ek
olarak, bu eğitim savaş uçağı 4++ nesil ve 5. nesil dahil olmak üzere
çeşitli savaş uçak uçaklarının eğitim özelliklerini simüle etme
yeteneğine de sahiptir.
Yak-130, eğitim görevlerinin yanı sıra yakın yer desteği (CAS) savaş
uçağı olarak da görev yapabilen, alüminyum ve kompozit gövdeye sahip,
iki koltuklu bir uçaktır. Bu uçak 3 tona kadar mühimmat taşıma
kapasitesine sahip olup, bu amaçla gövde altında, kanatlarda ve kanat
uçlarında 10 adet silah taşıma yeri bulunmaktadır. Yak 130'un dahili 30
mm'lik topu yoktur ancak kanadının altında harici bir 23 mm'lik top
kasası taşıyabilir.
Yak-130, 250 ve 500 kg'lık bombalar, 80, 122 ve 330 mm'lik roketler, Kab
500 güdümlü bombalar, Kh 29 güdümlü füzeler ve hava muharebesi için iki
adet R73 termal füzesi dahil olmak üzere çeşitli konvansiyonel ve
güdümlü silahlar taşıyabilmektedir. Yak-130 uçağının burnunda, 8 hedefi
ve aynı anda iki hedefi 60 km tespit menziliyle yakalayabilen bir OSA
radarı bulunmaktadır. Bu radar aynı zamanda bu uçağa deniz hedefleriyle
çatışma yeteneği de kazandırıyor.
Yak-130’un operasyonel menzili, silah tipine ve harici yakıt tanklarının
kurulumuna bağlı olarak 600 ila 800 km arasındadır. Bu uçağın iç
tanklardaki taşıma kapasitesi 1700 kg’dır, ancak dış tankların
takılmasıyla 2600 kg'a ulaşabilir.
İki adet AI-222-25 turbofan motoruyla donatılan Yak-130 eğitim uçağı 49
kilonewton itiş gücüne sahiptir. Uçağa AL-222-28 motorları monte
edilmesi halinde itiş gücü 53 kilonewton'a çıkarılabilir. Çift motoruyla
1200 metre yüksekliğe ulaşabilen Yak-130 uçağı maksimum 1050 km/saat
hız ve 800 km/saat seyir hızıyla uçabilme kabiliyetine sahiptir.
Bu motorun birçok parçasını üreten Rusya, 2017 yılından bu yana SM 100
adı verilen yükseltilmiş yerli versiyonunu geliştiriyor. İran'a teslim
edilen jetlerin hangi motoru kullandığı önemli değil ve Rusya her iki
modelin de parçalarını destekleme kabiliyetine sahip./
342/
