Abdurrahman bin Akil bin Ebu Talip (Arapça: عبدالرحمان بن عقیل), İmam Hüseyin’in (a.s) yârenlerinden ve Aşura günü şehit olan Kerbela şehitlerindendir.(1) Abdurrahman da Müslim b. Akil ve Cafer b. Akil gibi Hz. Ali’nin (a.s) damatlarındandır.(2) Eşinin adı Hatice(3) idi ve şehit olurken yaşının 35 olduğu söylenmiştir.(4)
Nesep, Doğum ve Şehadeti
Abdurrahman Hz. Ali’nin kardeşi Akil b. Ebu Talib’in oğludur. Taberi’nin naklettiğine göre, Abdurrahman’ın annesi Ümmü Veled (köle) idi.(5) Abdurrahman da Müslim b. Akil ve Cafer b. Akil gibi Hz. Ali’nin (a.s) damatlarındandı(6) ve eşinin adı Hatice(7) idi. Boyu posu öyle idi ki Lübabu’l Ensab kitabına göre kendisi Akil ailesinin mızrağı olarak adlandırılmıştır.(8)
Abdurrahman b. Akil’in doğum tarihi hakkında elimizde az bir bilgi bulunmaktadır. Lübabu’l Ensab kitabının yazarı, Abdurrahman b. Akil’in şehadeti sırasındaki yaşının 35 olduğunu yazmıştır.(9)
Kerbela’da Hazır Bulunması
Abdurrahman bin Akil bin Ebu Talib, İmam Hüseyin’in (a.s) yârenlerinden ve Kerbela şehitlerindendir.(10) Taberi’nin naklettiğine göre Abdurrahman bin Akil, Osman b. Esir Ceheni tarafından şehit edilmiştir.(11) Yine Tarihi Taberi’nin bir başka yerinde, Osman b. Halit b. Esir Ceheni ve Beşer b. Savt Hamedani Kabızi’nin Abdurrahman’a saldırdıklarını ve onu öldürdüklerini nakletmektedir.(12) Şeyh Mufid de el-İrşat adlı kitabında Osman b. Halit Hamedani’nin Abdurrahman b. Akil b. Ebu Talib’e saldırarak şehit ettiğini yazmıştır.(13)
Ahbari’t Tival kitabının yazarı da Abdullah b. Urve Has’ami’nin Abdurrahman bin Akil’e bir ok atarak onu şehit ettiğini yazmıştır.(14)
Savaş ve Recezlerin Okunması
Tıpkı İbn Şehri Aşub’un “Menakib” adlı kitabında belirttiğine göre Abdurrahman savaş meydanına çıktığında şu şekilde recez okumaktaydı(15)
ابی عقیل فاعرفوا مکانی من هاشم و هاشم اخوانی
کهول صدق سادة الاقران هذا حسین شامخ البنیان
و سید الشبیب مع الشبان
Babam Akil’dir yerimi tanıyın
Yıllarca doğru sözüyle akranlarının serveri
Yaşlı ve gençlerin efendisi
Haşim’e nisbetim (bilin ki) Haşim’in çocukları, benim kardeşlerimdir
Bu Hüseyin’dir, yüce ve sağlam
Daha sonra, düşman ordularından 17 savaşçıyı öldürdü. Sonunda Osman b. Halit Ceheni onu şehit etti.
Nahiye ve Recebiye Ziyaretleri
Abdurrahman b. Akil b. Ebu Talib’in adı “Nahiye-i Mukaddese” ve “Recebiye” ziyaretlerinde geçmiştir. Katiline ve Osman bin Halit bin Eset Ceheni’ye –Abdurrahman’ı okla vuran- lanet edilmiştir.(16)
ABNA.İR
wikishia.net
Dipnotlar
1. Şeyh Mufid, el-İrşat, c. 2, s. 125; Ensabu’l Eşraf, c. 2, s. 103, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 167. sayfasından naklen.
2. Ensabu’l Eşraf, c. 2, s. 328; el-Futuh, c. 5, s. 111, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 170 ve 171. sayfalarından naklen.
3. Ensabu’l Eşraf, c. 2, s. 328 ve 415; el-Futuh, c. 5, s. 111, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 170 ve 171. sayfalarından naklen.
4. Lübabu’l Ensab, c. 1, s. 401, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 170 ve 171. sayfalarından naklen.
5. Taberi, Tarihi Taberi, c. 5, s. 469; el-Kamil fi Tarih, c. 1, s. 581; Emali lil-Şeceri, c. 1, s. 171, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 172 ve 173. sayfalarından naklen.
6. Ensabu’l Eşraf, c. 2, s. 328; el-İrşat, c. 2, s. 125; el-Futuh, c. 5, s. 111, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 170 ve 171. sayfalarından naklen.
7. Ensabu’l Eşraf, c. 2, s. 328 ve 415; el-Futuh, c. 5, s. 111, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 170 ve 171. sayfalarından naklen.
8. Lübabu’l Ensab, c. 1, s. 260, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 170 ve 171. sayfalarından naklen.
9. Lübabu’l Ensab, c. 1, s. 401, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 170 ve 171. sayfalarından naklen.
10. Şeyh Mufid, el-İrşat, c. 2, s. 125; Ensabu’l Eşraf, c. 2, s. 103, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 167. sayfasından naklen.
11. Taberi, Tarihi Taberi, c. 5, s. 469; el-Kamil fi Tarih, c. 1, s. 581; Emali lil-Şeceri, c. 1, s. 171, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 172 ve 173. sayfalarından naklen.
12. Taberi, Tarihi Taberi, c. 5, s. 447; el-Kamil fi Tarih, c. 1, s. 570; Ensabu’l Eşraf, c. 3, s. 406, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 172 ve 173. sayfalarından naklen.
13. Şeyh Mufid, el-İrşat, c. 2, s. 170, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 172 – 173. sayfalarından naklen.
14. El-Ahberi’t Tival, s. 257, Muhammed Rey Şehri’nin ‘Danişname-i İmam Hüseyin (a.s)’ kitabının 172 – 173. sayfalarından naklen.
15. İbn Şehri Aşub, el-Menakib, c. 4, s. 105; el-Futuh, c. 5, s. 111; Maktelu’l Hüseyin, Harezmi, c. 2, s. 26.
16. Muhammed Rey Şehri, Danişname-i İmam Hüseyin (a.s) s. 170 – 171.
Kaynaklar
* İbn Şehri Aşub, el-Menakib Al-i Ebu Talib, Kum, Allame, k. 1379.
* El-Ahberi’t Tival.
* İbn Esir, Ali b. Ebu’l Kerem, el-Kamil fi tarih, Beyrut, daru sadır-daru Beyrut, 1965.
* el-Futuh.
* Emali, Lil-Şeceri.
* Belazuri, Ahmed b. Yahya, Ensabu’l Eşraf, tahkik: Muhammed Bakır Mahmudi, Beyrut, Daru’t Taarif, birinci baskı, 1977.
* Harezmî, el-Muvaffak İbn Ahmed; Maktelu’l Hüseyin (a.s), tahkik ve talik: Muhammed es-Semavi, Kum, mektebetu’l mufid.
* Şeyh Mufid, el-İrşat, Kum, konkgre Şeyh Mufid, s. 1413.
* Taberi, Muhammed b. Cerir, Tarihu’l Umem ve’l Muluk (Tarihi Taberi), tahkik: Muhammed Ebu’l Fazl İbrahim, Beyrut, daru’t turas, ikinci baskı, 1967.
* Lübabu’l Ensab.
* Muhammed Rey Şehri, Danişname-i İmam Hüseyin (a.s), Ber Paye-i Kur’an ve Hadis, Kum, Daru’l Hadis, 1388.
