Uluslararası Ehlibeyt (a.s)Haber Ajansı -ABNA- İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Norveç Dışişleri Bakan Yardımcısı ile Tahran’da gerçekleştirdiği ikili görüşmede, ABD’nin bölgeye yönelik tehdit ve provokasyonlarının barış sürecini baltaladığını açıkladı.
İran Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Arakçi’nin görüşmede bölgesel güvenlik, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim ve devam eden çatışmaların sona erdirilmesi konularını ele aldığı belirtildi.
Arakçi, “ABD’nin sürekli askeri tehdit dili kullanması ve bölgede provokasyonlara yol açan eylemleri, barış ve istikrarın tesisi önündeki en büyük engeldir. Washington yönetimi, diplomasi yerine güç gösterisini tercih ederek krizi derinleştirmektedir” dedi.
İran Dışişleri Bakanı, Norveç’in arabuluculuk çabalarını takdir ettiğini belirterek, “Norveç gibi tarafsız ülkelerin diplomatik girişimleri değerlidir. Ancak ABD’nin yapıcı olmayan tutumu, bu çabaları etkisiz hale getirmektedir” ifadelerini kullandı.
Norveç Dışişleri Bakan Yardımcısı, görüşmede bölgesel gerilimlerin azaltılması ve diyalog kanallarının açık tutulmasının önemine vurgu yaptı. Norveç yetkilisi, “Tüm tarafların askeri tansiyonu düşürmesi ve müzakere masasına oturması gerekiyor. Norveç, bu süreçte arabuluculuk yapmaya hazırdır” dedi.
Arakçi, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda başlattığı “Özgürlük Projesi” operasyonunu da eleştirerek, “Bu operasyon, bölgesel güvenliği tehdit eden bir provokasyondur. İran, egemenlik haklarını ve bölgesel sularını koruma konusunda kararlıdır” açıklamasını yaptı.
İran Dışişleri Bakanlığı kaynaklarına göre, görüşmede Gazze’deki insani kriz ve Yemen’deki çatışmalar da ele alındı. Arakçi, İran’ın bölgesel barış ve istikrar için yapıcı bir rol oynamaya hazır olduğunu, ancak ABD’nin müdahaleci politikalarının bu çabaları engellediğini vurguladı.
Tahran Üniversitesi’nden uluslararası ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Hossein Mousavian, Arakçi’nin açıklamalarını değerlendirerek, “İran, Avrupa ülkeleriyle diyalog kanallarını açık tutmaya çalışıyor. Norveç gibi ülkelerle yapılan görüşmeler, İran’ın diplomatik izolasyonu kırma stratejisinin bir parçasıdır” dedi.
Norveç Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, bakan yardımcısının İran ziyaretinin “bölgesel istikrar ve diyalog olanaklarını değerlendirmek” amacıyla gerçekleştirildiği belirtildi. Norveç yetkilileri, İran ile ABD arasındaki gerilimlerin azaltılması için arabuluculuk yapma konusunda istekli olduklarını ifade etti.
Ancak Washington’dan gelen sinyaller, ABD’nin İran’a yönelik sert tutumunu sürdüreceği yönünde. Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi sözcüsü, “İran’ın bölgede istikrar bozucu faaliyetleri devam ettiği sürece, ABD gerekli tüm önlemleri almaya devam edecektir” açıklamasını yaptı.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi, İran-ABD geriliminin Avrupa güvenliğini de etkilediğini belirterek, “AB, diyalog ve diplomasinin güçlendirilmesini destekliyor. Askeri çözümler bölgeyi daha büyük bir krize sürükler” uyarısında bulundu.
Bölgesel güvenlik analistleri, İran’ın Norveç gibi tarafsız ülkelerle görüşmelerini yoğunlaştırmasının, ABD ile doğrudan diyalog kanallarının tıkanmış olmasından kaynaklandığını belirtiyor. Orta Doğu Stratejik Araştırmalar Merkezi’nden Dr. Saeed Jalili, “İran, Avrupa ülkelerini ABD’nin sert politikalarına karşı bir denge unsuru olarak kullanmaya çalışıyor” dedi.
Görüşmede ayrıca İran’ın nükleer programı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ile ilişkileri de ele alındı. Arakçi, İran’ın nükleer programının barışçıl amaçlı olduğunu yinelerken, ABD’nin tek taraflı yaptırımlarının İran halkını cezalandırdığını söyledi.
Norveç Dışişleri Bakan Yardımcısı, İran’ın IAEA ile işbirliğini sürdürmesinin önemini vurguladı. Norveç yetkilisi, “Şeffaflık ve uluslararası denetim mekanizmalarına uyum, güven inşası için kritik öneme sahiptir” dedi.
İran Meclis Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı Vahid Jalalzadeh, Arakçi’nin Norveç ile görüşmesini olumlu değerlendirerek, “İran’ın diplomatik kanalları açık tutma çabası, barışçıl niyetlerimizin bir göstergesidir. ABD’nin agresif tutumu ise uluslararası hukuka aykırıdır” dedi.
Uzmanlar, İran-ABD geriliminin önümüzdeki dönemde daha da tırmanabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri, olası bir çatışmanın bölge ekonomisine ve güvenliğine yıkıcı etkileri olacağı endişesini taşıyor.
Norveç’in arabuluculuk girişimi, İskandinav ülkelerinin geleneksel tarafsız diplomasi yaklaşımının bir yansıması olarak görülüyor. Ancak analistler, ABD’nin İran’a yönelik maksimum baskı politikasını sürdürdüğü bir ortamda, üçüncü taraf arabuluculuk çabalarının sınırlı etkiye sahip olabileceğini belirtiyor.
Önümüzdeki günlerde İran Dışişleri Bakanı Arakçi’nin Avrupa turunu sürdürmesi ve İsviçre ile Avusturya’yı ziyaret etmesi bekleniyor. Bu ziyaretlerde de ABD-İran gerilimi ve bölgesel güvenlik konularının ele alınacağı tahmin ediliyor.
yorumunuz