1 Mart 2012 - 07:51

İsrail’in Azerbaycan’a 1,.6 milyon dolar tutarında silah satacağını duyurmasının ardından bazı komşu ülkelerden tepki aldığı iddia edilen Azerbaycan, İsrail'le giriştiği anlaşmaya sahip çıkıyor. Ancak iki ülkenin stratejik işbirliği, İran'a karşı olası bir saldırıda ülkenin alacağı konumu sorgulatıyor.

Ehlibeyt Haber Ajansı ABNA- Azerbaycan ile İsrail arasında imzalanan bir anlaşmayla İsrail’in Azerbaycan’a insansız hava araçları (İHA), uçaksavar füzeleri ve füze savunma sistemleri satacağı iddiaları geçtiğimiz Pazar günü İsrailli yetkililer tarafından doğrulanmıştı.

Jerusalem Post’un haberine göre, Pazartesi günü İsrail’deki özel Netanya Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bir toplantıda Azeri milletvekillerinden biri, Azerbaycan ve İsrail arasındaki savunma anlaşmasının bazı komşu ülkelerden tepki almasına karşın Azerbaycan’ın İsrail ile stratejik ilişkilerini geliştirmeye devam edeceğini söyledi. Netanya Üniversitesi’ndeki Stratejik Diyalog Merkezi’nde konuşan Azerbaycan parlamentosu milletvekili Ganira Paşayera, iki ülkenin özellikle ekonomik konularda ve güvenlik açısından stratejik işbirliği içinde olacağını açıkladı. Paşayera ayrıca Azerbaycan’ın İsrail’i “stratejik önemi olan bir ülke” olarak gördüğünü belirtti.

Azerbaycan’ın ayrıca, kendi topraklarını yasa dışı biçimde işgal etmekle suçladığı Ermenistan’ın söz konusu savunma anlaşmasına ilişkin eleştirilerini reddettiği biliniyor.

İsrail’in yanı sıra NATO da sahnede

NATO’dan üst düzey bir heyetin de Azerbaycan’ın Bireysel Ortaklık Eylem Planı kapsamına alınması için görüşmelere başlamak üzere 9 Nisan’da Azerbaycan’a gideceği öğrenildi. Görüşmelerde Azerbaycan’ın dış politikasının, güvenlik meselelerinin, savunma sisteminin, bilimsel yeterliliğinin ve çevresel problemlerinin değerlendirileceği belirtiliyor.

Azerbaycanlı analizciler, ileride İran ile Rusya arasındaki bağları kopartarak Azerbaycan’ın kendini güvence altına alabilmesi ve enerji kaynaklarına erişim sağlayabilmesi olasılığı üzerinden NATO’nun Azerbaycan’la yakın ilişkiler geliştireceğini öne sürüyorlar.

İran’a karşı stratejik bir arayüz

Bugüne kadar komşusu İran’la ilişkilerini gözeterek NATO’yla yoğun askeri işbirliğine temkinle yaklaştığı ileri sürülen Azerbaycan’ın, bölgede artan politik gerilimde tarafını İran’a saldırı ihtimali kuvvetlenen İsrail’den yana belirlediği gözlemlenebiliyor. Nitekim bir süredir İran ve Azerbaycan arasında İsrail üzerinden tırmanan politik gerilim de Azerbaycan’ın İran’a karşı bir saldırı tasarısındaki olası konumuna işaret ediyor.

Azeri yetkililerin, İsrail’le yapılan söz konusu savunma anlaşmasıyla Azerbaycan’la tarihsel olarak yakın ilişkiler içindeki İran’ın hedef alınmadığını ileri sürmelerine rağmen, topraklarının büyük bir kısmı İran’a komşu olan Azerbaycan’da İsrail menşeli silahların ve İHA’ların istiflenecek olması, her fırsatta İran’a saldırmaktan dem vuran İsrail ile İran arasında Azerbaycan topraklarının stratejik bir arayüz olacağını düşündürüyor.

Azerbaycan ateşle oynuyor

Savunma stratejilerinde sırtını İsrail’e yaslayan Azerbaycan’ın İsrail’den İHA’lar, uçaksavar füzeler ve füze savunma sistemleri satın almasıyla ulusal güvenliği de İsrail’e bağımlı hale gelecek.

Gürcistan’ın 2008’deki Güney Osetya Savaşı’ndan önce, Meksika'dan yeni İHA'lar almaya çalışıp elindeki İsrail menşeli İHA’ları Azerbaycan’a satmaya uğraştığına Stratfor belgelerini değerlendirdiğimiz dünkü haberimizde değinmiştik. İlgili belgelerde, Gürcistan’a sattığı İHA’ların data link kodlarını Rusya’ya, İran’ın Tor-M1 füzelerinin data link kodlarının bilgisi karşılığında verdiği iddia edilen İsrail aracılığıyla ulusal güvenliği sarsılan Gürcistan’ın insansız hava araçlarının Rusya tarafından rahatlıkla düşürülebildiği anlatılıyor.

Benzer şekilde, toprakları üzerinde birkaç yıl önce yoğun olarak NATO üslerinin konuşlandırılmasıyla ABD-NATO-İsrail üçlüsünün İran’ı işgal tasarılarına zemin hazırlayan Azerbaycan, İsrail Havacılık ve Uzay Sanayisi’nin sağlayacağı açıklanan silahlar ve insansız hava araçları yoluyla ulusal güvenliğini de İsrail’in ellerine teslim etmiş olacak.