Suriye ve Moskova – Washington anlaşması

Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA- Yayınlanan planda şöyle deniliyor: Suriye Arap Cumhuriyeti kimyasal silah konvansiyonuna katılmayı ve elzem getirilmeden önce uygulamasını kabul ettiği için Amerika ve Rusya Suriye’nin kimyasal silah programının en hızlı ve en güvenilir şekilde yok olmasından emin olmak üzere ortak karar aldığını belirtiyorlar. Bu çerçevede Amerika ve Rusya Suriye’nin kimyasal silahlarının hemen yok edilmesi ile ilgili belgenin taslağını hazırlamayı ve doğruluğunu sınadıktan sonra belgeyi kimyasal silahları yasaklayan kuruma sunmayı kabul etti. Bu bağlamda alınması gereken kararların temelini, iki tarafın mutabık kaldığı üzere A ekinde yer alan maddeler oluşturacaktır. Amerika ve Rusya bu olağanüstü hareketin, Suriye’de kimyasal silah kullanılması mazisi ve iç savaştan kaynaklanan istikrarsız durum yüzünden zaruri olduğuna inanıyor. Amerika ve Rusya kimyasal silahları yasaklayan kurumun icra konseyinin kararlarını desteklemek için BM güvenlik konseyinde bir kararname çıkarmayı kabul etti. Çıkarılacak kararnamede ayrıca kararın etkili uygulandığından emin olmak için doğruluk derecesini sınama bağlamında gerekli adımlar da öngörülecek ve BM genel sekreterinden kimyasal silahları yasaklayan kurumla istişarelerin ardından BM’nin Suriye’nin kimyasal silahlarını hemen yok etme doğrultusunda ifa etmesi gereken rol hakkında önerileri sunacaktır. Amerika ve Rusya, BM güvenlik konseyinin kimyasal silahları yasaklayan kurumun icra konseyinin kararları uygulanıp uygulanmadığını sürekli denetlemesi konusunda ve Suriye’nin kararları uygulamada her hangi bir kusur işlediği durumunda BM bildirgesinin 7. Maddesinin uygulanması için mutabakata vardı. Amerika ve Rusya’nın kimyasal silahları yasaklayan kuruma önerdiği taslak, kimyasal silah konvansiyonun 8. Maddesini harekete geçirme imkanı veriyor. Buna göre Suriye’nin kimyasal silahlarını imha sürecinde her hangi bir aksama yaşandığı takdirde dosya BM genel kurulu ve güvenlik konseyine sevk edilecek. Amerika ve Rusya Suriye’nin kimyasal silahlarını imha etme doğrultusunda Suriye’de bulunan kimyasal silahların çeşidi ve miktarı hakkında ortak değerlendirmeye vardı ve bu silahların derhal uluslararası denetime açılması konusunda mutabık kaldı. Amerika ve Rusya Suriye’den en geç bir hafta içinde kimyasal silahları ile ilgili tüm bilgileri sunmasını beklemektedir. Amerika ve Rusya Suriye’nin kimyasal silahlarını kontrol altına almanın en etkili yolu, bu silahların büyük bir bölümünün kimyasal silahları yasaklayan kurumun gözetiminde Suriye’den çıkarmak ve imha etmek olduğuna inanıyor. Rusya ve Amerika Suriye’nin tüm silahlarının 2014 yılının ortasına kadar tamamen yok edilmesi için hedefler belirlemiş bulunuyor. Kimyasal silahlardan başka kimyasal silah için kullanılan maddelerin stokları, bu silahlar için gerekli olan ilk ham maddeler, teçhizat ve kimyasal mühimmat da imha sürecinde yer alması gerekiyor. İki tarafın bu bağlamda görüşleri B ekinde belirtilmiştir. Amerika ve Rusya ayrıca Suriye yönetiminin kimyasal silahları hakkında verdiği cevapların doğruluğundan emin olmak üzere kimyasal silahları yasaklayan kurumun ve BM’nin denetçilerine acilen ve hiç bir şart ileri sürmeksizin Suriye’nin her yerini denetleme izni verilmesini kararlaştırdı. Amerika ve Rusya’nın hazırladığı ve kimyasal silahları yasaklayan kuruma ve güvenlik konseyine götürdüğü plan başta anlatıldığı üzere bu hakkın gerçekleşmesinden emin olmak için uygun bir mekanizmaya kavuşturulması gerekiyor. Bu çerçevede kurumun ve BM’nin denetçileri en hızlı şekilde kimyasal silahları denetleme, Suriye’den çıkarma ve imha etme sürecini gözetlemek için Suriye’ye sevk edilmeleri gerekir. Amerika ve Rusya BM güvenlik konseyinin beş daimi üyesinin uzmanları bu süreçte kuruma ve BM’ye yardımda bulunacağına inanmaktadır. Amerika ve Rusya bir kez daha G-8’in Haziran 2013’te Kuzey İrlanda’da düzenlenen liderler zirvesinde Suriye’ye yönelik tutuma ve özellikle kimyasal silahları ile ilgili karara vurgu yapmaktadır. İki taraf hem kendi aralarında ve hem BM ve kimyasal silahları yasaklayan kurum ve hem Suriye’deki çatışma tarafları ve gönüllü olan diğer ülkelerle ile yakın işbirliği yaparak imha sürecinin güvenliğini sağlamak istemektedir. Bu arada esas sorumluluk Suriye yönetimine aittir. Amerika ve Rusya bu çerçevenin uygulanması ile ilgili detayların en kısa zamanda ve Suriye’de mevcut kritik şartlar gözetilerek incelenmesi ve tamamlanması gerektiğini hatırlatmak istemektedir. Amerika ile Rusya arasında sağlanan anlaşmanın A ekinde ise yer alan bazı maddeler şöyle: 1. Karar Suriye’de kimyasal silahlarla ilgili acil şartları gözetlemeli. 2. Suriye kimyasal silahlarını teslim ederek böylece kimyasal silahları yasaklayan kurumun üyesi olmalı. 3. Suriye gözlemci devletlere bilgilere kolayca ulaşma imkanı sağlamalı. 4. Kararda kurum sekreterine öncelikle hangi bilgilerin sunulması gerektiği belirlenmeli. 5. Karar Suriye yönetimine tüm kimyasal silahlarını yok etmekte işbirliği elzemi getirmelidir. 6. Karar Suriye’nin kimyasal silah üretme kabiliyeti en kısa sürede yok edilmesine yönelik olmalı, konu ile belirlenen amaçların gerçekleşme tarihini içermeli. 7. Karar karşı tarafın doğruluğunu sınamak için gerekli araç ve gereçlerin belirlenmesini kapsamalı. Amerika ile Rusya arasında sağlanan anlaşmanın B ekinde ise yer alan bazı maddeler şöyle: Amerika ve Rusya Suriye’nin kimyasal silahlarının bir an önce imha edilmesi üzerinde anlaştı. İki ülke, Suriye’nin kimyasal silahlarından açık bir tablo ortaya koyulması, imha sürecine katkı sağlayacağına inanıyor ve bunun için bir seçeneğin silahların Suriye dışında imha edilmesi olduğunu belirtiyor. İki ülke ayrıca şu başlıkların derhal imha edilmesi konusunda hemfikirdir: 1. Üretim teçhizatı. 2. Karıştırma ve toplama teçhizatı, 3. Montaj edilen ve edilmeyen silahlar ve fırlatma sistemleri, 4. Kimyasal silaha henüz dönüştürülmemiş ama dönüştürülebilen kimyasal maddeler. 5. Kimyasal silahları araştırma ve geliştirmede kullanılan her türlü madde ve teçhizat.