Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA- Tabnak internet sayfasının bildirdiğine göre, Lübnan “el-Ahbar” gazetesi, Suudi Arabistan’ın yeni dış politikasıyla ilgili süreçleri ele aldığı bir yazıda şunlara yer veriyor: Riyad’ın tanık olduğu yoğun diplomatik görüşmeler, yeni kral denetimindeki bu ülkenin uluslararası yönelimlerinin değiştiğini göstermektedir. Bu ülkenin yeni dış politikası, İran’a karşı bir bölgesel ittifakın oluşturulması ve Türkiye, Katar ve Müslüman Kardeşler’le ilişkilerin iyileştirilmesine dayanmaktadır.
Bu doğrultuda, Kuveyt Emir’i Sabah Ahmet Cabir el-Sabah’ın Arabistan’a yaptığı Pazar gezisinden sonra, Abu Dabi Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed Al-i Nahyan’da Riyad’ı ziyaret etti. Bu ziyaretten bir gün sonra yani Salı günü de Katar Emiri Şeyh Tamim Arabistan’ı ziyaret ederek bu ülkenin kralıyla bir araya geldi.
Suudili haber kaynakları, Selman ve Tamim arasındaki görüşmelerde temel olarak çeşitli alanlarda ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve aynı şekilde Fars Körfezi’nde, Ortadoğu ve Dünya’da yaşanan son gelişmelerin ele alındığını belirttiler.
Ancak bu diplomatik faaliyetler, Fars Körfezi kıyısındaki Arap ülkelerinin bölgenin siyasi arenasında şekillenen konulara ilişkin tutumlarını koordine etme amacıyla Arabistan’ın yürüttüğü çalışmalar çerçevesinde görülebilir. Tamim’in Arabistan ziyaretinin belirgin yönü, söz konusu ziyaretin Arabistan Veliahdı Muhammed bin Naif’in Doha gezisinden hemen birkaç gün sonra gerçekleşmiş olmasıdır.
Bu çerçevede, Selman tarafından içerde yapılan bir dizi girişimin –ki eski kralın güvendiği iç halkaya karşı bir “darbe” olarak nitelendiriliyor –ardından iktidara geçen yeni ekibin dış politikada bazı değişimlere giderek bölgesel ve küresel konularda yeni bir yaklaşım takip etmek için çabaladıkları söylenebilir.
Bu hususta, Selman’ın iktidara gelişinin Arabistan ve müttefiklerinin bölgedeki etkilerinin azalması ve rakip cephenin nüfuzunun artmasına neden olan şu gelişmelerle eşzamanlı olduğunu dikkate almak gerekir: Ensarullah Hareketi, Yemen’de iktidarı ele geçirdi; Suriye ordusu, birçok cephede teröristlere karşı üstünlük sağladı; Irak ve Suriye’de IŞİD’e karşı mücadelede önemli ilerlemeler kaydedildi; İran’ın nükleer müzakereleri ilerlemeye tanık oldu; ve petrolün fiyatında ise çok ciddi düşüş yaşandı.
Bu beynelmilel ve bölgesel gelişmeler, Suudi rejimini dış politikada temel olarak iç istikrarı sağlamayı ve bu ülkenin bölgedeki özel rolünü garanti altına almayı amaçlayacak bir yaklaşım peşinden gitmeye ikna etti. Fakat sözkonusu değişim ve dönüşümün en önemli eksenleri, şu üç genel başlık altında toplanabilir: Müslüman Kardeşler’le ilişkiler, Türkiye ile ilişkiler ve İran ile ilişkiler.
Rıyad’ın Müslüman Kardeşler’le –ki Arabistan’da terörist bir gurup olarak anılmaktalar –ilişkilerinin yakın gelecekte değişime uğrayacağını destekleyen birçok belirti bulunmaktadır. Arabistan’da hakim hanedanın “Sudeyri” kanadının İhvan(Müslüman Kardeşler)’ın liderleriyle görüşmesine ilişkin raporların yayınlanmasının ardından ve aynı şekilde İhvan’ın Arabistan’la ilişkilerin geleceğine dair iyimser açıklamalarda bulunmasından sonra Arabistan Dışişleri Bakanı Suud el-Faysal yaptığı açıklamada, ülkesinin Müslüman Kardeşler’le ilişkilerinin değişime uğrayacağını söylemişti.
Faysal, bu hususta şunları dile getirmişti: Bizim Müslüman Kardeşler’le hiçbir sorunumuz yoktur, bizim sorunumuz sadece bu gurubun manevi liderine bağlı olan küçük bir kesimledir.
Ancak Suud ailesi ile İhvan ilişkilerinde beklenen değişim, Melik Abdullah döneminde bazı konularda özellikle Mısır ve Suriye yüzünden gerilen Arabistan-Türkiye ilişkilerinin de değişimini kapsayacaktır. Öyle görünüyor ki ilişkilerin iyileşmesine dönük benzer bir süreç, Arabistan ve Türkiye arasında da yaşanmaktadır. Melik Abdullah’ın ölümü açıklandıktan sonra merasime katılmak için Afrika gezisini yarıda bırakan Recep Tayyip Erdoğan, yakında resmi temaslarda bulunmak üzere Rıyad’ı ziyaret edecek.
Buna ilaveten, Türkiye’nin İçişleri Bakanı Afkan Ala da son günlerde Riyad’ta Muhammed bin Naif ile bir araya geldi ve ortak konular üzerinde, keza iki ülkenin arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesinin yolları hakkında fikir alışverişinde bulundu.Bunların yanı sıra, Türkiye bir savaş gemisini Kızıl Deniz kıyısındaki ülkelerle ortak bir askeri tatbikata katılmak üzere Cidde’ye gönderdi.
Melik Abdullah’ın sağlık durumunun kötüye gitmesinin ardından ülke idaresini üstlenen Selman, Türkiye ile ilişkileri geliştirme yaklaşımını göz önünde tutmuştu. Onun Mayıs 2013’teki Ankara seferi sırasında imzalanan anlaşmalar, ikili ilişkilerin gelişmesi için temel oluşturmuştur. Riyad’ın Müslüman Kardeşler yönetiminin Mısır’da askerler tarafından düşürülmesini yoğun olarak desteklemesinin ardından iki ülkenin ilişkileri oldukça gerilmişti.
Devlete bağlı Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmalar Kurumu’nun “Sudeyriler’in Dönüşü” başlığıyla hazırlayıp yayınladığı raporda, Türkiye Devleti’nin Melik Abdullah’ın ölümünden sonra Suudi Arabistan’ın iç değişimlerinden iki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi için yararlanmaya çalıştığı açıkça görülmektedir.
Aynı şekilde Arabistan, İhvan ve Türkiye ile ilişkileri geliştirmek için Katar’ın –ki Arap Dünyası’nda İhvan’ın asli hamisi ve Türkiye’nin müttefiki sayılır –desteğine muhtaç olduğunun farkındadır. Gerçeğe bakılırsa, Tamim’in Riyad gezisinin hakiki önemi medyada gündeme gelenlerde değil, perde arkasında iki taraf arasında varılan anlaşmalardadır.
