1 Ekim 2019 - 05:41
İran ve Avrasya ilişkilerinde yeni dönem

İran İslam Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani bugün öğleden sonra üst düzey bir heyet başkanlığında Ermenistan başbakanının resmi davetlisi olarak Erivan’a gitti.

Ehlibeyt (as) Haber Ajansı ABNA - Cumhurbaşkanı  Ruhani'nin Ermenistan ziyareti kapsamında Salı günü düzenlenecek olan Avrasya Ekonomik Birliği zirve toplantısında bir konuşma yapması bekleniyor.

İran’ın temel siyaseti, aralarında Ermenistan’ın da bulunduğu komşularla samimi ilişkileri geliştirmektir. Bu bağlamda İran Ermenistan ile ilişkilerini tüm alanlarda daha da güçlendirmeye hazırdır.

Ermenistan başbakanı Nikol Paşinyan Erivan’ın tüm alanlarda İran ile ilişkileri geliştirme ve güçlendirmeye kararlı olduğuna işaretle, Ermenistan’ın ciddi bir şekilde Tahran ile önceki anlaşmaları takip edeceğini belirtti.

İslam inkılabı rehberi Ayetullah Seyit Ali Hamenei Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile geçen şubat ayında Tahran’da yaptığı görüşmede, dostluk ve her geçen gün artan işbirliğini bir görev olarak her iki ülkenin ortak çıkarları doğrultusunda olduğuna işaretle şöyle dedi:

“Tabi ki Amerikalılar kesinlikle güvenilmezler ve her yerde fitne, fesat, ihtilaf ve savaş peşindeler ve İran ve Ermenistan ilişkileri ve milletlerin çıkarlarına karşıdırlar fakat biz buna karşı kendi ilişki ve bağlantılarımızı güçlendirmekle görevliyiz.”

Avrasya Ekonomik Birliği dönem başkanlığını yürüten Ermenistan’ın cumhurbaşkanı Ruhani’yi Avrasya zirve toplantısına çağırması ise, aslında İran ve Avrasya ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı sayılır.

Hali hazırda iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönem başlamıştır ve büyük bir bölümü ise İran ve Avrasya Birliği arasında serbest ticaret anlaşmasına bağlıdır. Avrasya Ekonomik Birliği ve İran İslam Cumhuriyeti arasında serbest ticaret bölgesinin kurulma anlaşması 17 mayıs tarihinde Kazakistan’ın Astana kentinde imzalandı.

Avrasya Ekonomik Birliği yedi büyük hedef amaçlıyor. Ticaretin kolaylaştırılması, Bağımsız Devletler Topluluğu – BDT bölgesinde ortak pazarın kurulması, Birlik içinde gümrük tarifelerin giderek kaldırılması, üye ülkeler arasında ortak yabancı tariflerin uygulanması, gümrük işlemeleri koordinasyonu, Avrasya sınırları içinde serbest mal, sermaye, işçi gücü ve hizmet taşımacılığı, enerji, sanayi, tarım ve taşıma araçları alanında ortak siyasetin kurulması, Birliğin hedeflerini oluşturuyor.

Hali hazırda İran İslam Cumhuriyeti Avrasya Ekonomik İşbirliği üyesi olan her 5 ülke ile ikili yatırım anlaşmasına sahiptir ve Avrasya’da yatırım anlaşmasının imzalanmasına kadar da kısa bir süre geride kalmıştır. Kafkasya bölgesinde olan Ermenistan, Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan Cumhuriyeti ve İran ile ortak sınırları vardır. Bu ülke İran ve Avrasya Birliği üye ülkeleri arasında bir köprü sayılır.

Avrasya Birliği’nin en büyük ülkesi olan Rusya 140 milyon kişilik pazarı ile İranlı tüccarlar için iyi bir fırsat sayılıyor. Son bir yılda İran ve Rusya’nın kamu ve özel sektör yetkilileri arasında çeşitli görüşmeler de gerçekleşmiştir.

The Financial Times en son raporunda, “Serbest ticarete ulaşmak, yeni kurulan Avrasya Ekonomik Birliği bloku için büyük bir zafer olacaktır ve İran ile eski Sovyetler cumhuriyetleri arasında güçlü ilişkilerin göstergesidir” şeklinde yazdı.
Avrasya Birliği ülkeleri arasında yaklaşık 753 milyar dolar değerinde olan ithalat ve ihracat hacmi dikkate alınırsa İran’ı büyük bir piyasanın beklediği söylenebilir.

Bu açıdan bakıldığında cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin Ermenistan ziyareti ve Avrasya Ekonomik birliği zirvesine katılması, İran ve Ermenistan ikili ilişkileirn gelişmesi ve de bölgesel ve ekonomi ilişkilerin güçlenmesi için  karşılıklı çıkarların temininde değerli bir fırsat sayıldığı söylenebilir.


.......
340