17 Haziran 2015 - 10:54
Suudi Arabistan için sırada ne var?

Suudi Arabistan Kralı Selman Bin Abdülaziz El Suud tahta çıkalı henüz dört buçuk ay olsa da krallık yönetiminde köklü değişikliklere imza attı. Kral Abdullah’ın seçtiği veliaht prensin yerine daha genç bir prens atadı, dünyanın en uzun süreyle görev yapan dışişleri bakanını değiştirdi, karar alma süreçlerini hızlandırdı ve savunma ile ekonomi alanlarında iki güçlü komisyon kurdu. Hepsinden öte 29 yaşındaki oğlu Prens Muhammed Bin Selman’ı Savunma Bakanlığı’na terfi ettirerek Yemen savaşının komutanı yaptı.

Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA- Suudi Arabistan Kralı Selman Bin Abdülaziz El Suud tahta çıkalı henüz dört buçuk ay olsa da krallık yönetiminde köklü değişikliklere imza attı. Kral Abdullah’ın seçtiği veliaht prensin yerine daha genç bir prens atadı, dünyanın en uzun süreyle görev yapan dışişleri bakanını değiştirdi, karar alma süreçlerini hızlandırdı ve savunma ile ekonomi alanlarında iki güçlü komisyon kurdu. Hepsinden öte 29 yaşındaki oğlu Prens Muhammed Bin Selman’ı Savunma Bakanlığı’na terfi ettirerek Yemen savaşının komutanı yaptı.

Bu değişim iktidarda kuşak değişimine işaret ediyor. Krallığı Arap Yarımadası’nın ücra, yoksul ve ıssız bir taşrasından küresel bir enerji devi ve Arap dünyasının en güçlü devletine dönüştüren prenslerin yerini muazzam bir güç ve zenginlik içinde büyüyen yeni nesil prensler alıyor.

Doğal olarak şimdi hem krallık içinde hem dışarıda Selman’ın bir sonraki adımının ne olacağı yoğun şekilde tartışılıyor. Kral, hanedanın üst kademelerinde ve iktidar yapısında başka değişikliklere gidecek mi? Suudi Arabistan gibi monarşiyle yönetilen Ürdün ve Körfez ülkelerinde Kral Abdullah’ın gözde oğlu Milli Muhafız Bakanı Mütayyip Bin Abdullah’ın da görevden alınabileceğine dair fısıltılar yayılıyor. New York Times’a göre bakanın yakın çevresi de Selman’ın Mütayyip’i görevden alabileceğini düşünüyor. Kimileri ise Suudi Arabistan Milli Muhafız (SAMM) ordusunun yeniden yapılandırılacağını ya da Savunma Bakanlığı’na bağlanacağını iddia ediyor.

Kral Abdullah’ın 1962’de komutanlığını üstlendiği SAMM hanedan içinde Abdullah ailesi için özel bir karargâh gibi oldu. Abdullah komutanlığını kasım 2010’a kadar sürdürdü ve sonra yerine Mütayyip’i atadı. SAMM daima ordudan ve Savunma Bakanlığı’ndan bağımsız bir yapı oldu. Krallığı darbe ve iç kargaşaya karşı koruyan seçkin bir özel kıta işlevi gören SAMM Riyad çevresi, petrol zengini Doğu Vilayeti ve diğer önemli tesislerde konuşlu. SAMM birlikleri Bahreyn’deki azınlık Sünni monarşisini ayakta tutmak için bu ülkede de görev yapıyor.

1975’ten bu yana Amerikalılar tarafından eğitilen SAMM iyi bir zırhlı araç donanımına sahip. Aşiretlerin hanedana sadık kalmasını sağlamak için aşiretlerden oluşan bir milis sistemini de idare ediyor. SAMM’ın eğitimli personeli yaklaşık 100 bin kişiden oluşuyor.

Altmış üç yaşındaki Mütayyip, Abdullah’ın ikinci oğlu. Beyrut ve Cidde’de eğitim aldıktan sonra İngiltere’deki Sandhurst Kraliyet Harp Akademisi’nden mezun oldu. SAMM’daki uzun kariyerine başlamadan önce Kral Halit Askeri Koleji’nde de okudu. Mütayyip, konumu güçlensin diye oluşturulan Milli Muhafız Bakanlığı’na ise mayıs 2013’te getirildi. Mütayyip’in kardeşi Prens Meşal yakın zamana kadar Mekke Valisi, bir diğer kardeşi Prens Türki de Riyad Valisi olarak görev yapıyordu. Her ikisi de ocakta Selman tarafından görevden alındı. 

SAMM Yemen savaşında ilk etapta fazla bir rol oynamasa da savaş açmaza girince önemli bir oyuncu hâline geldi. Yemen sınırındaki SAMM birlikleri takviye edildi. Bu birlikler geçen hafta Husiler ile müttefikleri eski Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih’in büyük bir sınır ötesi saldırısının önlenmesinde etkili oldu. Saldırıya Salih’e bağlı eski Cumhuriyet Muhafızları öncülük ediyordu.

Husiler 6 Haziran’da da Suudi Arabistan’ın güneybatısındaki en büyük hava üssünün bulunduğu Hamış Müşahit kentine bir Scud füzesi fırlattı. Suudiler bu füzeyi iki Patriot füzesiyle etkisiz hâle getirdi. Oysa Selman’ın sözcüsü bu saldırıdan önce Yemen’in Scud füze kapasitesinin Suudi Hava Kuvvetleri tarafından tamamen yok edildiğini söylemişti.

Selman son dört ayda kayda değer bir risk ve karar alma eğilimi ortaya koydu. Suudi Arabistan’ın genç kesimleri genç prenslerin terfi etmesinden memnun, Yemen savaşı da milliyetçi bir kenetlenme havası yarattı. Ancak Kral’ın SAMM konusunda yine de ihtiyatla hareket etmesi beklenir. Zira Mütayyip’i görevden almak iki mensubu valiliklerini kaybettiği için zaten hayal kırıklığı yaşayan güçlü bir hanedan kolunu küstürebilir. Milli Muhafızlar da Abdullah ailesine derin bir sadakat duyar. Ayrıca Abdullah’ın ölümünün ardından nüfuzunu kaybettiği için hoşnutsuz olan başka prensler de var. Dahası SAMM’ın komuta yapısını savaş sırasında değiştirmek Kral ve oğlu için ters tepecek bir yönetim başarısızlığı olarak algılanabilir.

Husilerin hem karadan hem Scud füzesiyle saldırması İran destekli bu isyancıların Suudilerden korkmadığını gösteriyor. Üstelik Husiler ABD ile doğrudan temas kurmayı da başardı. 14 Haziran’da Cenevre’de başlayacak BM görüşmelerine tüm tarafların katılımını sağlamak için perde arkasında çalışan Umman, ABD diplomatları ile Husi temsilcilerinin görüşmesine ev sahipliği yaptı. Husiler ile Salih’in 2216 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararını uygulamaya niyetli olduğuna dair pek bir emare yok. Bu karar Husilerle Salih’e bağlı güçlerin Sana ve diğer büyük şehirlerden çekilmesini öngörüyor.

Dolayısıyla Kral’ın bu savaşı vaat edilen kesin zafere bir türlü ulaşamıyor. Selman’ın Mütayyip’e yönelik tavrı ise Kral’ın daha fazla risk almaya hazır olup olmadığını gösterecek.