Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA- Cumhuriyet gazetesinden Duygu Güvenç’in haberine göre, daha önce Suudi Arabistan’ın kurduğu ‘İslam İttifakı’nın askeri kanadında yer almayacağını açıklayan Türkiye, Erdoğan’ın Riyad ziyaretinin ardından bu kararını değiştirdi. Suudi Arabistan, Türkiye’den ittifaka, askeri destek için istediği sözü aldı ancak askeri olarak ikili anlaşmada ilerleme sağlanamadı. İkili anlaşmaların imzasından da vazgeçildi.
Haberde, Suudi Arabistan’ın, Türkiye ile askeri işbirliğini geliştirmek istediği ve Türkiye’nin, Katar’da kurduğu askeri üs ve artan askeri ilişkilerini model aldığı belirtiliyor. Ancak, Suudi Arabistan’ın istediği bu anlaşma Erdoğan’ın ziyaretinin gündeminde yer almadı. DHA’ya göre Erdoğan’ın katılacağı belirtilen taslak programdaki iki ülke arasındaki anlaşmaların imza töreni yapılmadı. Suudi Arabistan askeri işbirliği isterken, Türkiye’ye göre imzalanması öngörülen anlaşmalar arasında ekonomik, enerji anlaşmaları yer alıyordu. Sözcü Bilgiç ise imzalanacak anlaşmalarla ilgili bilgisi olmadığını söyledi.
‘Suudi Arabistan askeri ittifak arıyor’
Riyad ziyareti öncesinde Al Arabiya televizyonuna röportaj veren Erdoğan’a, iki ülke arasında “askeri işbirliği olacak mı” sorusu sorulmuş ancak Erdoğan bağlayıcı bir yanıt vermemişti: “Askeri, ekonomik ve kültürel bağlamda ilişkilerimiz var ve gelişme kaydediyor. Bu ziyaretle ilişkilerin büyük bir sıçrama yapacağına inanıyorum. Ortadoğu’daki gelişmelere aynı bakıyoruz. Siyasi bakışımız da aynı, askeri yönden bakışımız da aynı; bunlar oldukça önemli. Ekonomik-ticari alanda inanıyorum ki bizim Suudi Arabistan ile birlikte başaracağımız çok şey var.”
Riyad ziyareti sırasında ise Erdoğan, Kral Selman’a, Suudi Arabistan’ın ‘İslam İttifakı’ girişimini önemli bir adım olarak gördüğünü, Türkiye olarak bu ittifakta yer aldıklarını söyledi. Ziyaret ile iki ülke arasında Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi kurulması kararlaştırıldı.
AKP’den çelişkili açıklamalar
15 Aralık’ta Suudi Arabistan Savunma Bakanı Prens Muhammed bin Selman, aralarında Türkiye, Mısır, Ürdün ve Katar’ın da bulunduğu 34 ülkeyle birlikte ‘Teröre karşı İslam ittifakı’ oluşturduğunu açıklamıştı.
Riyad yönetiminden yapılan açıklamada, “Katılımcı ülkeler Suudi Arabistan öncülüğünde askeri bir ittifak kurulmasını onayladı. Operasyon merkezi Riyad’da olacak” ifadesi kullanılmıştı. Ancak bu açıklamadan kısa süre sonra Pakistan, Lübnan ve Malezya söz konusu girişimden haberdar olmadıklarını belirterek ittifakta yer almadıklarını duyurmuşlardı. Başbakan Ahmet Davutoğlu ise “Terör ile İslam’ı özdeşleştirmek isteyenlere en iyi cevap” diyerek bu ittifakı sahiplenmişti.
16 Aralık’ta, Suudi öncülüğündeki ittifakta Türkiye’nin rolünün sorulması üzerine Dışişleri Sözcüsü Tanju Bilgiç, “Bunun bir askeri güç olmadığını söylemem lazım. Askeri güç oluşturulması gündemde değil” demişti. Bilgiç, girişimin “ideolojik” ayağına işaret etmişti.
Ancak 29 Aralık’ta ittifaka ilişkin açıklamalarda bulunan Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, “mekanizmanın tüm aşamalarında” yer alacaklarını belirterek şunları söylemişti:
“Suudi Arabistan’ın teröre karşı İslami dayanışma girişimini Türkiye olarak destekliyoruz. Riyad’da kurulacak mekanizmanın tüm aşamalarında yer alacağız, içinde yer alacağız. Teröre karşı dayanışma ve terör sebebiyle de artan İslamofobiye karşı da dayanışma içinde olmaya devam edeceğiz”
Bu ittifak içerisinde Suriye, Irak ve İran’ın yer almaması ve Suudilerin Sünni yönetimleri esas alması bu yapının mezhepçi bir girişim olduğu şeklinde değerlendiriliyor.
