Uluslararası Ehl-i Beyt (a.s) Haber Ajansı – ABNA: İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, haftalık basın toplantısında gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.
Bekai, toplantının başında sınırlarda ve hava-uzay, Devrim Muhafızları ile ordu birliklerinde görev yapan “vatan savunucularına” teşekkür etti.
Gazze ve Lübnan
Bekai, Şarm el-Şeyh mutabakatının kağıt üzerinde imzalanmasına rağmen İsrail ve en büyük destekçisi ABD’nin buna uymadığını savundu. Kış koşullarında Gazze halkının soğuk ve çok sayıda sorunla mücadele ettiğini belirten Bekai, insani yardım ve ilaç girişinin engellenmesinin İsrail’in uygulamalarının parçası olduğunu söyledi. Bekai, yerinden edilmiş kişilere ve çadırlarına yönelik saldırılar ile yerleşimcilerin eylemlerinin “vicdan sahibi herkesi harekete geçmeye” çağıran bir tablo oluşturduğunu ifade etti.
Güney Lübnan’da da saldırıların arttığını belirten Bekai, ABD’nin etkisi altındaki uluslararası kuruluşların etkili adım atmadığını savundu.
ABD seçimleri ve “iki günlük plan”
Bekai, ABD’de Cumhuriyetçilerin İran’la savaş nedeniyle yenilgiye uğradığına ilişkin değerlendirmelere değinerek ABD yönetiminin, İran’a dayatılan savaşın kamuoyunda hoşnutsuzluk yarattığını kabul etmesinin, ABD halkının mesajının anlaşılmasıyla birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Bu duruma yol açanın ABD’nin savaşı değil İranlıların direnişi olduğunu savunan Bekai, “Bu direniş olmasaydı ABD savaşını zafer olarak satabilirdi” dedi. Bekai, ABD’deki partiler arasında kendileri açısından fark bulunmadığını, her iki tarafın da zarar verdiğini öne sürerek ABD yönetiminin “savaş yanlısı rejimi” desteklemenin kendileri için ne ölçüde sorun yaratabileceğini anlaması gerektiğini söyledi.
Rubio’nun “Tahran’ın talepleri kabul edilemez” sözlerine ve Washington’ın Tahran’a yanıt verip vermediği sorusuna Bekai, “Sabaha kadar bekleyin, hükümetiniz şafak söksün” ifadesini kullanarak yanıt verdi. Bekai, “Kabul edilemez” denmesinin, İran’ın hak ve çıkarlarını takip etmekten vazgeçmesi gerektiği anlamına gelebileceğini belirterek şunları söyledi: “İran’ın talebinin neresi mantıksız? ABD deniz ablukasını ve ‘ekonomik plan operasyonu’ adı altında yaptıklarını durdurmalı. İran’ın talebinin neresi mantıksız? ABD her müzakerenin başlaması için önce yasa dışı yaptırımlarını sona erdirmeli. İranlıların talebinin neresi mantıksız? Her müzakerenin başlaması için savaş tüm cephelerde sona ermeli. Hangi mantık ve normla ölçülürse ölçülsün ABD’nin adımı yalnızca gülünç ve yasa dışı değil, aynı zamanda suç niteliğindeydi. ABD’nin İslamabad mutabakatı çerçevesindeki uzlaşısı iki haftadan fazla sürmedi. Bu mantıklı bir tutum mu? İran’ın iki günlük planı İran’ın iyi niyetinin zirvesini gösteriyor.”
Bekai, “Bundan daha mantıklı bir planı başka bir taraf bulabilir mi? İran’ın planı masadaki en mantıklı plandır. Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nde güvenliğin geri dönmesi için zemin oluşturacak ve kendisi bir sürecin başlatıcısı olabilecektir. ABD karar vermeli; eğer kendi halkının mesajını doğru anladıysa” dedi.
Irak, bölge ve Hürmüz
Bekai, Irak heyetinin İran ziyaretine ve ABD’nin Irak hükümetine baskılarına ilişkin haberler sorulduğunda, İran ile bölge ülkeleri arasındaki gidiş gelişlerin olağan olduğunu söyledi. Mevcut durumda hava seferlerinde aksaklık yaşandığı için konunun daha fazla izlendiğini belirten Bekai, “Baskılar ne kadar ağır olursa olsun İranlılar ile Iraklılar arasındaki bağları zedelememeli. İran ve Irak komşu oldu ve olacak. Iraklılar, BM ve bölge ülkelerinin ağır yaptırımları altındayken İran’ın Irak halkının yanında yer aldığını ve bu yaptırım ve baskılara aldırmadığını unutmayacak. İran-Irak görüşmeleri temelinde ülkelerin ortak çıkarları ve ikili meselelerde bölge dışı her türlü baskı ve tehdidi aşacağımıza eminim” dedi.
ABD’de İran’a karşı savaşa ilişkin anket sonuçları ve Trump’ın bu savaşı Vietnam’a benzetmesi sorulduğunda Bekai, ABD halkının seçimde mesajını verdiğini ve bunu kendilerinin söylemesine gerek olmadığını belirtti. ABD’li yetkililerin, İran’a dayatılan savaş ve İsrail rejimine tabi olmanın, ABD halkının yönetimden yüz çevirme kararındaki ana etkenler olduğunu kabul ettiğini söyleyen Bekai, bunun gelecek yeni yönetimin performansına iyimser baktıkları anlamına gelmediğini, 60-70 yıllık deneyimlere sahip olduklarını ekledi.
Ermenistan parlamentosunda “Trump güzergâhı” projesine ilişkin bir düzenlemenin kabul edilmesi sorusuna Bekai, tutumlarının defalarca tekrarlandığını söyledi: “Ulaşım yollarının açılmasını memnuniyetle karşılıyoruz ve bu projelerin bölgede jeopolitik değişime yol açmaması gerektiğini vurguladık. Deneyim, ABD’nin bölgede varlığının her zaman güvensizlikle birlikte geldiğini gösteriyor. Endişelerimizi Ermenistan’a ilettik ve bu projenin sınırlarda değişikliğe yol açmayacağına dair bize güvence verildi.”
Hürmüz Boğazı’nın durumuna ilişkin Bekai, Genelkurmay ve askerî güçlerin görüşlerini açıkladığını belirterek, “Düşman İHA’larına karşı hem canlı ele geçirme hem de düşürme yapıyoruz. Hürmüz Boğazı’nın durumu çok açık. Hürmüz Boğazı 28 Şubat’tan önce açıktı; oradaki güvensizlik ABD ve İsrail rejiminin saldırgan adımlarının sonucudur. İran’ın adımları uluslararası hukuka ve ulusal savunmanın korunmasına yöneliktir. Güvenli olmayan güzergâhlardan geçen ülkeler olayla karşılaşır. ABD müdahaleci adımlarını sürdürdüğü sürece bu su yolunda güvenlik görmeyeceğiz” dedi.
ABD’nin İran’a karşı “Demir Kapı” planı sorulduğunda Bekai, bu fikrin özünün kendi yenilgisini gerekçelendirmeye çalışan Amerikalı askerler tarafından ortaya atıldığını savundu. Bekai, CENTCOM komutanının görevini çok çabuk değiştirdiğini ve İran’a karşı “suçun” ardından podcast üretimine yöneldiğini öne sürerek, “Onların önceki işlerini biliyoruz ve son adımlarının akıbeti yenilgiden başka bir şey olmayacak” dedi.
Hindistan’ın Kirman’da konsolosluk açmasına ilişkin Bekai, Dışişleri Bakanlığı’nın her türlü kuruluştan haberdar olması gerektiğini söyledi. Hindistan ile ilişkilerin önemli olduğunu ve son yıllarda her iki tarafın ikili düzeyde, BRICS ve Şanghay İşbirliği Örgütü çerçevesinde ilişkileri sürdürmeye özen gösterdiğini belirtti.
İki günlük planın ayrıntıları, IAEA ve bölgesel dosyalar
Bekai, iki günlük planın ayrıntılarına ilişkin olarak ABD’nin İslamabad toplantısına göre mutabık kaldığı her şeyin bu planda yer aldığını söyledi. “Hiçbir İranlının vazgeçemeyeceği bir dizi talepten söz ediyoruz. Bir kez taahhütleri kabul ettiler ve ihlal etmeleri bizim suçumuz değil. İran’a uyguladıkları yaptırımlar kaldırılmalı. İki günlük plan iyi niyet göstergesidir ve karşı taraf irade gösterirse iki gün içinde harekete geçebiliriz. Taleplerimiz çok açık ve İslamabad mutabakatında mevcut. ABD bu durumla nasıl başa çıkacağına karar vermeli” dedi.
IAEA denetçileri ve kurumla işbirliğine ilişkin Bekai, taahhütlerini askıya almadıklarını belirterek, diğer tarafların, özellikle ABD ve İsrail’in dayattığı koşulların güvence yükümlülüklerinin uygulanmasını zorlaştırdığını söyledi. İran’ın NPT üyesi olduğunu ve taahhütlerin uygulanmasına her zaman bağlı olduklarını gösterdiklerini belirten Bekai, “Bu durum sürdüğü sürece ajansla işbirliğinde normal koşullara benzer şekilde hareket edemeyiz. Genel Direktör ve ajans görevlerini yerine getirmedi ve görevlerinin ifasında kusur gösterdi. Denetimlere gelince, Buşehr’de denetim birkaç gün önce yapıldı” dedi.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırganlığının dünya kamuoyu tarafından kabul görmediğini söyleyen Bekai, ABD halkının mesajının farklı tutumların alınmasına yol açtığını, ancak önemli olanın ABD ve rejimin İran’a yönelik saldırganlığının dünya kamuoyunca hiçbir şekilde kabul edilmediğinin herkesçe anlaşılması olduğunu belirtti. ABD yönetiminin hangi yöne gideceğinin ne kadar gerçekçi olacağına bağlı olduğunu söyledi.
Güney Kore’nin Hürmüz Boğazı’na güç gönderme kararına Bekai, “Kendilerini müdahaleden uzak tutmaları daha iyi. Güney Kore ile ilişkimiz karşılıklı saygıya dayalı olmuştur ve halkımız, saldırganlığı destekleyen ABD ve müttefikleri dışındaki ülkelerin kendilerini ABD ve İsrail rejiminin saldırganlığında ortak konumuna sokmasını beklemiyor. Umarız yalnızca Güney Kore değil, tüm ülkeler ABD saldırganlıklarının sonuçlarını fark eder ve durumu daha karmaşık hale getiren hareketlerden kaçınır” dedi.
ABD’nin İran’ın nükleer programına ilişkin “yalanını canlı tutmak için para harcadığını” savunan Bekai, geçen yıl İran’ın tüm nükleer programını yok ettiklerini açıkladıklarını, buna rağmen İran’ın nükleer bilgilerini elde etmek için cömertçe para harcamaya devam ettiklerini söyledi. Bekai, amacın İran’ın barışçıl nükleer programına karşı söylenen yalanı canlı tutmak olduğunu ve bu tür yöntemlerle İran’ın nükleer programının hâlâ en önemli güvenlik meselesi olduğu izlenimini vermeye çalıştıklarını belirtti. Dünya kamuoyunun bu tür telkinlere kanmasının zor olduğunu söyledi.
Irak Kürdistan Bölgesi yetkilileri arasındaki anlaşmazlıklara ilişkin Bekai, bunların taraflar arasında ve bölge yetkilileri ile Irak merkezî hükümeti arasında çözülmesini umduklarını, bildikleri kadarıyla Irak anayasasının konuyu açıklığa kavuşturduğunu söyledi.
Çin’in Orta Doğu özel temsilcisinin ziyaretine ilişkin Bekai, ziyaretin Çin ile istişarelerinin devamı olduğunu belirterek İran-Çin ilişkilerinin çok önemli olduğunu söyledi. Çin’in BM Güvenlik Konseyi daimî üyesi, Küresel Güney’in öncü ülkesi ve uzun ilişkiler içinde oldukları bir ülke olarak kendileri için önemli olduğunu, tutumlarının Çin ile uyumlu olduğunu ve Çin’in bölgesel düzeyde de olumlu rol oynadığını belirtti.
Suudi Arabistan-Yemen çatışmasına ilişkin İran’a yönelik “müdahale” suçlamalarına Bekai, “İran’ın müdahalesi, sempati ifadesinin ve suç ile katliamı kınamanın durdurulması anlamına geliyorsa, müdahale ediyoruz; ancak gerçek şu ki bu müdahale değil. Siz Yemen halkına yönelik saldırı ve katliamın durdurulmasını vicdanen istiyorsanız, bu müdahale değildir. Her zaman Suudi Arabistan ile Yemen arasındaki çatışmanın diyalogla çözülmesi gerektiğini söyledik. Bunun için önce saldırıların durdurulması ve Yemen’in toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerekir. Yemenli çocuk ve kadınlara yönelik saldırı görüntüleri yayımlandı ve Yemen’in altyapısı defalarca ihlal edildi. Bunlar kabul edilemez ve tutumumuzu yeniden vurguluyoruz” dedi.
Bahreyn yetkililerinin İran ve kendi vatandaşlarına yönelik açıklamalarına Bekai, mezhepçi bakış açıları nedeniyle temel insan hakları ihlallerini her zaman eleştirdiklerini söyledi. Bekai, “Vatandaşlarını İran’a sempati duyma gerekçesiyle suçlamak ve onları hapse mahkûm etmek veya vatandaşlıklarını ellerinden almak hiçbir şekilde mazur görülemez; bu insan hakları ölçütlerine aykırıdır. Bahreyn yetkililerinden uluslararası hukuka aykırı bu yaklaşımlarını gözden geçirmelerini istiyoruz. İddiaları yalnızca iddia ve bahanedir ve kesinlikle kabul edilmiyor” dedi.
İran’ın kimyasal silah kullanma niyetinde olduğu iddialarına Bekai, “Yalan üstüne yalan söylemeye alışmak o kadar aşağılık ki yanıtlamaya değmez. İran, kitle imha silahlarının yasaklanmasına ilişkin anlaşmalara taraf olan, Saddam’ın dostları tarafından hediye edilen kimyasal silahların kurbanı olan ve aynı zamanda ilkeleri olan, değer temellerine inanan bir ülke olarak, yalnızca İsrail rejimi ve ABD’ye atfedilen eylemlere asla kalkışmaz” dedi.
Azerbaycan’ın İran vatandaşlarını “istenmeyen unsur” ilan etmesine ilişkin Mehr muhabirinin sorusuna Bekai, “İstenmeyen unsur” ifadesinin bir anlamı olmadığını, çünkü bu kişilerin o ülkede bulunmadığını söyledi. Azerbaycan’ın Tahran Büyükelçisinin Dışişleri Bakanlığı’na çağrıldığını ve itirazlarının hızla iletildiğini, süreç içinde gereken her adımı atacaklarını belirtti.
Dışişleri Bakanlığı yetkililerinin bölge ülkelerine seyahatlerine ilişkin Bekai, müzakere sürecine göre hangi düzeyde temas kurulacağına karar verildiğini, gereken yerlerde bakanın, gereken yerlerde bakan yardımcılarının gittiğini söyledi. Gidiş gelişlerin bakanın görüşü ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nin gözetimi altında yürütüldüğünü belirtti.
İran-Pakistan ilişkilerine ilişkin Bekai, bu ilişkinin arabuluculukla başlamadığını, iki ülke ilişkilerinin derin ve köklü olduğunu, aralarında ayrıcalıklı ilişkiler bulunduğunu söyledi. Pakistan’ın arabulucu olarak değerlendirilmesinin bu zeminin ürünü olduğunu belirten Bekai, ikili ilişkileri güçlendirmek için azami yararı sağlamaya kararlı olduklarını, Pakistan’ın çaba gösterdiğini ve bu çabalara değer verdiklerini, arabuluculuğun olumlu olduğunu vurguladı.
Diplomasi ile sahanın birbirinden ayrı iki alan olmadığını belirten Bekai, bunların iki araç olduğunu ve ulusal çıkarları korumak için bu araçlardan yararlanabileceklerini gördükleri sürece tereddüt etmeyeceklerini söyledi.
Katar’daki İranlı pilotların durumuna ilişkin Bekai, Genelkurmayın Katar tarafıyla doğrudan iletişim halinde olduğunu ve teknik heyetlerinin Katar’a bir ziyaret gerçekleştirdiğini söyledi. Görüşmelerin sürdüğünü ve yeterli kanıt elde edilene kadar dosyanın açık olduğu varsayımının geçerli olduğunu, konunun incelenmeye devam ettiğini belirtti.
Son olarak Josep Borrell’in Avrupa’nın İran’a karşı savaştaki performansına yönelik eleştirilerine Bekai, Borrell’in gerçeği söylediğini belirterek, “Eski Avrupalı yetkililerin Avrupa’nın edilgenliğine ilişkin söyledikleri tamamen gerçekle örtüşüyor; keşke mevcut yetkililer de bu cesarete sahip olsaydı. Ne yazık ki eski yetkililer görevlerinden ayrıldıktan sonra daha cesur oluyor. Keşke mevcut yetkililer bu sözleri duyup davranışlarını gözden geçirse” dedi.
yorumunuz