Ehl-i Beyt Haber Ajansı ABNA- Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Enver Konukçu, Erzurum ve Tebriz arasındaki bağların tarihi geçmişine ışık tuttu. Büyükşehir Belediyesi’nin, geçtiğimiz günlerde Tebriz’le ‘kardeş şehir’ olunması yönünde aldığı kararın çok sevindirici olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Enver Konukçu, “Bu kararın alınması noktasında Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Küçükler’i ve belediye meclisinin değerli üyelerini kutlamak gerekir. Çünkü bu karar, tarihi bir geçmişi canlandırmak adına kutlu bir başlangıç olmuştur.” diye konuştu.
Tarihi akış içerisinde, Erzurum ve Tebriz ilişkilerinin hayli önem taşıdığını anlatan Prof. Dr. Enver Konukçu, Tebriz’de Karakoyunlular, onlardan önce de Çobanlıların söz sahibi ve ileri gelenleri oluşturduklarını anımsatarak, “Moğollar, Erzurum’u işgal ve yağma ettiklerinde, şehrin ahalisini kadın ve çocuklar başta olmak üzere Tebriz’e sürmüşlerdir. Zamanla Sultaniye ve Tebriz’de Türkleşme, daha doğrusu Oğuzlaşma hızla arttı. Ebu Said Han, Şahrah-ı Garbiyi işler hale soktuğunda, Tebriz’den başlayan ve çeşitli yerlere uzanan yollar inşa ettirtmiş ve bu sıralarda da Emir Çoban, Hasankale yakınında büyükçe bir köprü ve kervansaray inşa ettirmiştir. İpekyolu denen ve trafiği hayli yoğun olan Şahrah-ı Garbi’nin gözde kentlerinden biri de Erzurum olmuştur.” diye konuştu.
ERZURUM VE TEBRİZ İLİŞKİLERİ, TARİHİ SÜREÇ İÇERİSİNDE BÜYÜK ÖNEME SAHİP
Erzurum Türkçesinde Tevrüz denilen şehrin, zamanla birbirleri ile büyüme ve kültür merkezi olma yarışına girdiklerini kaydeden Konukçu, ancak aralıklarla meydana gelen depremlerin, Ucan yaylası yakınındaki tarihi kenti epeyce hasara uğrattığını belirtti. Prof. Dr. Enver Konukçu, “Kara ve Akkoyunlar da, Tebriz ve Erzurum ilişkilerine önem vermişler, bayramlarda yoğunlaşan koyun isteklerine karşı, Erzurum, koruma altında çok sayıda kurbanlığı Tebriz’e göndermiştir. Yıva Türkmenlerinin bir ara koyun sürüsüne el koyduğu da bilinmektedir. Erzurum’la yakın ilişkisi olan Karakoyunlu Yusuf Bey, aynı zamanda Tebriz’e yakın alaka duyuyordu. Otlukbeli Meydan savaşını kaybeden, Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan, Tebriz’i tarihi binalar ile süslemişti. 1514’de Çaldırana kadar yürüyen ve burada büyük bir zafer kazanan 1. Selim, Tebrizli ustaları ve sanatçıları beraberinde Erzurum üzerinden İstanbul’a nakletmişti. Safeviler, Tahmas kulular ve Kacarlar zamanında Tebriz ile Erzurum ilişkileri devam etmiştir.” bilgisini verdi.
ERZURUM ŞAHI PEHLEVİ, ERZURUM’A GELMİŞ VE ERZURUM ŞİVESİYLE KONUŞMA YAPMIŞ…
Son zamanlarda Rusların Kafkasya’dan Güneye doğru inmelerinden, geçici olarak Erzurum gibi Tebriz’in de zarar gördüğünün altını çizen Prof. Dr. Enver Konukçu, “Erzurum, Tebriz ilişkilerinin iki önemli mirası Erzurum Kalesi ve Ilıca, Aşkale yolunun kuzeyinde kalan ve bir dere kenarında bulunan, halk ağzında Tevrücük diye anılan bölgedir. Erzurum kalesinin büyük kapılarından biri de Tebriz kapısı ismini taşıyordu. Bunun doğusunda birçok dükkanın yer aldığı havali de, Tebrizkapı Meydanı içinde bulunuyordu. Tebrizliler ile ilgisi olduğu sanılan Tebrizcik Köyü de, eskiden büyük anayol üzerinde kalıyordu. Cumhuriyet döneminde, 1934’de, İran Şahı Rıza Pehlevi, Tebriz yolu ile Erzurum’a gelmiş ve yöre lehçesi ile Erzurumlulara seslenmişti. Cento işbirliği sırasında, Şah’ın oğlu da Erzurum’a önem vermiştir. Tebriz Üniversitesi’nden birçok üst düzey öğretim üyesi davet edilmiş ve bunlar Atatürk Üniversitesi ile temaslarda bulunmuşlardı. İran İslam Cumhuriyeti ile Irak arasındaki büyük savaşta hayatlarını kaybeden şehitlerin yakınları, Tebriz kardeşliğini vurgulamak için Erzurum’u ziyaret etmişlerdir.” dedi.
Erzurum’da yeniden tarihi bir adımın atılmak üzere olduğunu belirten Konukçu, “Erzurum Büyükşehir Başkanlığı’nı ‘Kardeş Şehir” girişimi için şimdiden kutluyor ve başarılar diliyoruz. Keza Tebriz Büyükşehir Belediye Başkanı Ali Rıza Novin’in de, bu hususta katkılarının büyük olacağına şimdiden olumlu gözle bakıyoruz.” ifadesini kullandı.
