Ehlibeyt Haber Ajansı ABNA- Meclis Başkanı (Sünni) Nuceyfi, gösterilere destek verdi. Şii lider Sadr da Başbakan Maliki'den göstericilerin taleplerini dikkat almasını istedi. Barzani, gösterilere desteğini sürdürüyor
Barzani, Nuceyfi ve Sadr'in hükümete karşı çıkması, Maliki'nin merkezileşme ve bütünleştirme politikasıyla ilgili. Maliki, peşmergeyi sınırlamak, ordu dışındaki silahlı güçleri dağıtmak istiyor
Irak'ta, Suriye benzeri kriz yaratma ve bunu önleme hamleleri karşılıklı sürüyor. Önce gelişmeleri özetleyelim.
Gösteriler, yaygın ve geniş katılımlı olmasa da özellikle Irak'ın ortasındaki Sünni vilayetlerde devam ediyor. Özellikle Anbar vilayetinde.
(Şii) Sadr Hareketi lideri Mukteda El Sadr, yazılı bir açıklama yaptı ve Başbakan Nuri Maliki'den göstericilerin taleplerine olumlu yaklaşım göstermesini istedi. Sadr üç noktaya dikkat çekti. 1/ Maliki göstericilerle görüşmek için bir heyet göndermeli. 2/ Göstericiler Maliki'nin heyetini iyi bir şekilde karşılamalı. 3/ Siyasiler süreci siyasileştirmemeli ve göstericilerin taleplerine müdahale etmemeli.
Sünni-Şii görüşmesi
Sünni liderlerden Başbakan Yardımcısı Salih Mutlak, ikili bir tutum sergiliyor. Bir taraftan gösterilere desteğini açıklıyor, diğer taraftan krizin çözümü için görüşmeler yapılması arayışında görünüyor.
Mutlak bu çerçevede eski başbakanlardan İbrahim Caferi ile bir araya geldi. Bazı bakanlar ve milletvekilleri de yer aldı görüşmede. (Şii) Dava Partisi'nin kurucularından Caferi, Irak'ta hemen her çevrede ılımlı kişiliği ile kabul gören bir isim. Caferi'nin tavsiyeleri ve önerileri Başbakan Maliki tarafından da önemle dikkate alınıyor.
Geçen aylarda Başbakan Maliki ile ilişkileri giderek yakınlaşan (Sünni) Meclis Başkanı Usame Nuceyfi, muhalefetten de elini çekmiyor. Gösterileri destekliyor. Nuceyfi, Musul'dan Basra'ya kadar milletin sesinin duyulması gerektiğini vurguladı. Gösteriler için bir de sınır çizdi: Barışçı olmalı ve kimseye zarar vermemeli. Nuceyfi'ye göre halk sivil ve istikrara kavuşmuş bir ülke istiyor.
Maliki'den teşekkür
Hükümet cephesi gelişmeleri yakından takip ediyor. Gösterilerde Sünni tutukluların bırakılması talebinin öne çıkması üzerine bu yönde adımlar atıldı. Son üç günde yüzlerce tutuklu salıverildi.
Bağdat hükümeti, gösteriler hakkında "birleştirici" olduğu kabul edilen yazılı bir de açıklama yaptı: ''Başbakan Maliki ülkenin birlik ve beraberliğine vurgu yapan, terörü reddeden bütün göstericilere teşekkür ediyor.'' Maliki hem destek gösterilerine, hem de muhalif de olsa barışçı gösteri yapanlara "teşekkür" etmiş oldu.
Maliki, ABD işgali ile dağılan Irak'ı birleştirmek ve yeniden "devlet" yapmak için, öncelikle milli ordu dışındaki silahlı güçleri dağıtmak, Anayasal statü kazanan peşmerge kuvvetleri ise yerel kolluk gücü halinde sınırlamak istiyor. Şii Ammar Hekim grubu "Bedir Tugayları" diye bilinen milis kuvvetinin orduya katılmasını kabul etmişti. Mukteda Sadr grubu da "Mehdi Ordusu"nun dağıtılmasını. Ancak, Mehdi Ordusu'nun bazı kalıntılarının dışta kaldığı ileri sürülüyor. Sadr'ın Maliki'den rahatsızlığı da bu konuya bağlanıyor.
Ulusal Konferans
Şii cepheden "kaos" karşıtı önemli bir adım için düğmeye basıldı. Irak'ın önemli Şii liderlerinden Ammar el Hekim'in partisi Meclisi Ala, bütün partilerin katılacağı bir Ulusal Konferans yapılmasını önerdi.
Aynı şekilde, İbrahim Caferi'nin liderliğini yaptığı Ulusal İttifak da Ammar Hekim'in Ulusal Konferans toplanması için çalışmalara başlamasını istedi.
Hekim grubu, krizin başından beri "ılımlı" tutumuyla dikkat çekiyor, tartışmalara girmiyor.
Barzani-Allavi-Nuceyfiler
ABD-Türkiye ve Katar tarafından 2010 seçimlerinden beri desteklenen Irakiye grubunun liste başı İyad Allavi, Bölgesel Kürt Yönetimi Başkanı Mesut Barzani ile "son gelişmeleri" görüştü. Görüşme için ayrıntı açıklanmadı.
Bu arada, Barzani ile Nuceyfi ailesi arasındaki ilişkide önemli bir bilgiye ulaştık. Nuceyfi ailesi, Irak'ın en zengin ailelerinden. Musul'da çok geniş topraklara sahip. Usame Nuceyfi'nin kardeşi Etil Nuceyfi Musul valisi koltuğunda oturuyor ve son dönemde El Kaide'yi Sünni bölgelerde para ve silah olarak desteklediği kuvvetle iddia sürülüyor. Kardeşine göre Maliki'ye karşı "uzlaşmaz" bir tutum sürdürüyor.
İşte Barzaniler, Musul'un tartışmalı 8 ilçesinde daha önce el koydukları Arap topraklarından Nuceyfi ailesine ait olanları iade etmişler. Bu, Barzani tarafının önümüzdeki kriz sürecinde Sünni Araplarla ittifaka ne kadar "yatırım" yaptığını gösteriyor.
Talabani cephesinin tavrı
Bu arada, gözden kaçan ve üzerinde durulmayan bir bilgi verelim. Yeni yılla birlikte Irak'taki kriz hamlesine karşı Cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin partisi KYB'den (Kürdistan Yurtseverler Birliği) anlamlı bir tutum açıkladı. KYB Merkez Komite Genel Sekreteri Adil Murat, Denge Azad adlı internet sitesindeki habere göre şu vurguları yaptı:
"Kürtler, Irak merkezi hükümetiyle sorunlarını Şiilerle ve Maliki ile diyalog yoluyla çözmelidir. Çünkü savaşın onlara hiçbir faydası olmayacaktır. Yeniden bölgesel güçlerin, özellikle de Türkiye'nin tuzağına düşmemek için uyanık olmamız gerekiyor."
Adil Murat, AKP hükümetinin politikasının geçmişteki İran Şahı'nın Kürt politikasına benzetti ve şunları söyledi:
"Şah da o dönemde Kürtlerin Bağdat’la anlaşmasına izin vermedi ve Kürtlere bir devlet kurma sözü verdi. Ancak, Bağdat’la anlaştıktan sonra Kürtlere ihanet etti. Şimdi de Türkiye’nin sizi aldatmaması için dikkatli olmak zorundasınız, onlar gidip Bağdat’la anlaşır ve şimdiye kadar elde ettiğimiz tüm kazanımları kaybederiz.”
Talabani'nin yerine KYB'ye “lider vekili” Kosret Resul da, geçen hafta KYB'ye bağlı peşmerge komutanlarına yazılı bir talimat verdi ve “komutanlardan Irak ordusu ile bir çatışmaya meydan vermemelerini ve disiplinli olmalarını” istedi.
Rafet Ballı
