Ehlibeyt (as) Haber Ajansı ABNA - Almanya, İngiltere, Fransa, Çin ve Rusya temsilcilerinin de katıldığı ve 3 saat süren oturumun başkanlığını İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Seyyid Abbas Irakçi ve AB Dış Politika Komiseri Yardımcısı Helga Smith yaptı.
Toplantı Viyana’da Coburg otelinde düzenlenecekti, fakat ayrılıkçı ve inkılap karşıtı gruplara otel önünde gösteri düzenleme izni verildiğinden oturumun sürecini ihlal etme olasılığı nedeni ile İranlı heyeti ikazı ve müzakereleri terk etme tehdidi üzerine oturum bir saat gecikme ile Viyana’daki AB binasında yapıldı.
Komisyon toplantısının gergin ortamda yapıldığını ve ciddi konuların tartışıldığını ifade eden dışişleri bakan yardımcısı Irakçi, her iki tarafça gündeme getirilen eleştirilere rağmen tüm tarafların iki konu üzerinde hemfikir olduklarını söyledi.
Birincisi, tüm üyelerin Bercam anlaşmasındaki tüm gerginliklerin kökeninde Amerika’nın olmasında görüş birliğinde olmasıdır.
Irakçi ortak komisyonun ardından muhabirlere yaptığı açıklamada, “Tüm üyelerin Amerika’nın tek yanlı yaptırımlarının yoğunlaşmasına karşı olduklarını, İran’ın Bercam çıkarlarından yararlanmadan bu uluslararası anlaşmaya devam edilemeyeceğini vurguladıklarını” söyledi.
Rusya’nın Viyana’da uluslararası kurumlardaki daimi temsilcisi Mihail Ulyanov dün akşam twitter sayfasında şöyle yazdı: Tüm Bercam üyeleri bu uluslararası anlaşmaya destek zaruretinde hemfikir olmaları ve ona bağlı kalma zarureti, bugün Bercam ortak komisyon oturumunun başlıca sonucudur.”
İkinci konu ise, Bercam’ın gerçekleşmesi zarureti ve anlaşmayı koruma yollarının sonuca ulaştırılmasında, tüm üyelerin görüş birliğidir.
İran İslam Cumhuriyeti 8 mayıs 2019 tarihinde yani Amerika’nın Bercam anlaşmasından illegal çekilmesinin yıl dönümünde ve bir yıl boyunca Avrupa’nın anlaşma uyarınca İran çıkarlarının garanti edilmesine dayalı verdikleri sözlerin eyleme dönüşmesini beklemenin ardından verilen sözlerin sadece lafta kalması nedeni ile Bercam’ın 26 ve 36. Maddeleri uyarınca anlaşmadaki taahhütlerinin bir bölümünü askıya aldı.
Avrupalı taraf Bercam’ın korunmasındaki tüm ihmal ve pasifliklerine rağmen Viyana oturumu öncesi Bercam dışındaki bir konu olan füze meselesini gündeme getirerek İran’ın kendilerine yönelik eleştirileri gölgelemeye ve kendi beceriksizliklerini örtbas etmeye çalıştırlar.
İngiltere, Fransa ve Almanya’dan oluşan Avrupa troykası Çarşamba günü BM genel sekreteri Antonio Guterres’e gönderdikleri mektupta İran yapımı bazı balistik füzelerin, nükleer anlaşma ile ilgili 2231 no.lu bildiri ile “uyuşmadığını” ileri sürdüler. Fakat 2231 sayılı bildiride İran’dan “nükleer başlık taşıyabilen füzeler üzerine çalışmaması istenmiştir.”
Avrupa, 8 mayıs 2018 tarihinde Amerika’nın Bercam anlaşmasından ayrılmasının ardından İran’a 11 konuda taahhütte bulundu ve İran’ın Bercam’daki mali çıkarlarını garantilemek için INSTEX özel mali mekanizmasını, söz konusu taahhütlerine giriş olarak kurdu fakat bu bağlamda hala bir sonuca da varamamıştır. Doğal olarak İran da kendi çıkarları sağlanarak korunacak kadar sorumluluklarını azaltmaya devam edecektir.
Tecrübenin de gösterdiği gibi Bercam’da kalan taraflara belirlenen sorumluluklarını yerine getirmek yerine İran’a şart koşmaları Bercam’daki düğümleri çözmeye yardımcı olamayacaktır, zira İran bu konuda şimdiye kadar çok esnek davranarak büyük sabır göstermiştir.
Şimdi ise Cuma günü Viyana’da yapılan görüşmenin, bercam’ın korunması için geri kalan fırsatları değerlendirmeye ne kadar faydalı olacağını bekleyip görmek gerekiyor.
Irakçi de daha önce yaptığı açıklamada, Bercam nükleer anlaşmayı kurtarmak için hala bazı umutlar vardır, fakat bu da Avrupalı tarafların anlaşmadaki taahhütlerine bağlı kaldıkları oranına bağlıdır, zira Bercam nükleer anlaşması tek taraflı bir anlaşma değildir, ifadelerini kullandı.
.........
340
