Ehlibeyt (as) Haber Ajansı ABNA - İran İslam Cumhuriyeti dışişleri bakanlığı sözcüsü seyit Abbas Musevi bugün konu ile ilgili yaptığı açıklamada, “Avrupa Birliği dış siyaset sorumlusu Josep Borrell’in Tahran ziyaretinde dışişleri bakanı ve diğer üst düzey yetkilileri ile görüş teatisinde bulunacağını” duyurdu.
2004-2007 yılları arasında Avrupa Parlamentosu başkanlığı ve İspanya dışişleri bakanlığı görevlerini karnesinde bulunduran İspanyol Josep Borrell 2019 yaz aylarında eski Avrupa dış siyaset sorumlusu Federica Mogherini’den görevi devralarak 2019 Kasım’ın başlarında çalışmalara başladı.
Borrell daha önce ocak ayında Yeni Delhi’de İran dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif ile bir araya gelerek görüştüler. Borrell’in Avrupa dış siyaset sorumluluğuna başlamasından sonra ilk kez gerçekleşen söz konusu görüşmede zarif açık ve net bir konuşmada Avrupalıların Bercam anlaşmasındaki hataları ve pasifliklerini tek tek sayarak, Avrupa troykasının eylemleri ve Bercam anlaşmasının İran tarafından ihlal edildiğine dair iddialarını net bir şekilde reddederek onların İran ve Bercam anlaşmasına karşı davranış ve tutumlarını düzeltmelerini istedi.
Almanya, Fransa ve Britanya’dan oluşan Avrupa troykası ocak ayından itibaren Bercam nükleer anlaşmasında ihtilafları çözme mekanizmasını çalıştırmaları, İran’ın sert tepkisi ile karşılaştı.
Avrupa Birliği dış siyaset sorumlusu Borrell nükleer anlaşmayı destekleyenlerden saylıyor, nitekim İran’ın nükleer anlaşmadaki sorumluluklarını azaltma girişimlerine karşı yaptığı açıklamada şöyle dedi:
Neyse ki İran nükleer anlaşmayı bozmadı (yırtmadı) ve onun tamamen bozulmasını engellemek gerekir. Amerika tarafından nükleer anlaşmanın kınanması kötü bir haber. İranlıların karşılığı ise sınırdadır, onlar nükleer anlaşmayı bozmadılar ve eğer Amerika kendi taahhütlerini yerine getirmezse onlar da taahhütlerini gerçekleştirmeyeceklerini ve varılan anlaşma çerçevesinde bir şeyler yapacaklarını söylediler.
Borrell ayrıca mayıs ayında İspanya basınından El Pais gazetesine verdiği mülakatta Amerika’nın tek yanlı ve müdahaleci girişimini eleştirerek nükleer anlaşmanın bekası ve korunmasını istediklerini ve İranlı yetkililerden de anlaşmanın canlı tutulması için gerekeni yapmalarını istediklerini belirtti.
Avrupa Birliği yeni dış siyaset sorumlusu bir İspanyol atasözüne dayanarak “Bercam’ın korunması için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi.”
2019 aralık ayında Viyana’da düzenlenen 14. Bercam ortak komisyonun kapanış bildirisinde Belçika, Danimarka, Finlandiya, Hollanda, İsveç ve Norveç’in İran ile özel mali mekanizması INSTEX’e katılmak istedikleri ayrıca 3. Ülkelerin ekonomi aktivistleri için yeni ufukların açılması, olumlu karşılandı fakat Avrupa’nın eylemleri Viyana bildirisi ile çelişmektedir.
Borrell Bercam ortak komisyonu oturumu ardından paylaştığı bir tweette Bercam’ı kastederek, “tam yürütülmesi ve son olumsuz süreci tersine çevirme davetini destekliyorum” yazdı.
İran İslam Cumhuriyetinin UAEA eski temsilcisi Muhammed Sadık Ayetullahi İran Cumhurbaşkanının 4+1 ülkelerine, özellikle de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yaptırımlarının tekrar uyglanması halinde NPT’den çıkma kararı alacaklarına dair mesajına işaretle şöyle dedi:
“Son yıllarda İran’a uygulanan baskılar o kadar fazla ve dayanılmazdı ki eğer sadece küçük bir kısmı Avrupa ülkelerine uygulansaydı kendilerini kaybederlerdi fakat İran onlara dayandı, buna rağmen bu sürecin sonsuza kadar devam edeceği anlamında değildir.”
Görünüşe göre ve Borrell’in açıklamalarına binaen, onun sahip olduğu diplomatik tecrübe ile tabi ki Amerika’ya eleştirel yaklaşımda daha temkinli olarak, Bercam konusunda daha mantıklı olacağı düşünülüyor. Gerçi onun Bercam ile ilgili çalışmalarını ona verilen resmi sorumluluk çerçevesinde değerlendirmek gerekir.
Şimdiye kadar Avrupa’dan hiçbir sıcak yaklaşım belirtisi görünmemiştir. Şimdi Borrell’in Tahran görüşmelerinin İran’ın Avrupa’dan beklentilerini ne kadar karşılayabileceğini, ve acaba Avrupa troykasının pratikte Bercam’ın korunmasında mantıklı davranarak İran ile teamül yolunu izleyip izlemeyeceğini bekleyip görmek gerekir.
............
340
