Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA – Avrupa Birliği Dış Siyaset Sorumlusu ve Viyana müzakereleri koordinatörü Joep Borrel İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı'nı telefonda arayarak Viyana'da devam eden müzakereler hakkında istişarelerde bulundu.
Borrel müzakerelerin önemli bir bölümünde olduğunu belirterek "Beklentilerimiz tüm tarafların belli bir çalışma programı ile Viyana'da anlaşmaya varma doğrultusunda siyasi kararları almaya hazır bulunması yönünde. "dedi. Emir Abdullahiyan da bu telefon görüşmesinde Josep Borrel'in çabalarını takdir ederek "Son konuşmalarımızda olumlu gelişmeler yaşandı. Ancak hala beklentilerimiz karşılanmadı."dedi.
İran diplomasi kolu başkanı sözlerine şunları da ekledi: "Kesin ve net bir şekilde iyi bir anlaşma istiyoruz. Ancak aynı netlik ve kesin tavırla kırmızı çizgiler ve ulusal çıkarların korunmasına da vurgu yapıyoruz. " İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı sözlerinin bir başka bölümünde ise "Maalesef Kapsamlı Ortak Eylem Planı son yıllarda İran için ekonomik çıkarları olmadı. Sadece ekonomik çıkarlarımız sürdürülebilir ve güvenilir bir şekilde iyi bir anlaşma sayesinde sağlanırsa anlaşmaya yaklaşacağız. "vurgusunda da bulundu. Emir Abdullahiyan sözlerinin sonunda da şu hatırlatmada bulundu: "İran iyi bir anlaşmaya varmak için kararlıdır. Bu doğrultuda KOEP'in koordinatörü olan Avrupa Birliği ile sürekli ve yakın iletişim halindedir. "
Tabii ki KOEP deneyimi ve bu anlaşmanın yarım yamalak uygulanması ve sonunda ABD'nin KOEP anlaşmasından çekilmesi ve ardından da Avrupa'nın İran'ın nükleer anlaşmadaki ekonomik çıkarlarını garanti altına almadaki başarısızlığı İran'ın daha kesin ve hassas bir şekilde yeni tur müzakerelere dahil olmasına yol açmıştır.
Halihazırda yeni tur Viyana müzakereleri siyasi kararlar alınması amacıyla geçici olarak durdurulmuştur. Aslında yaptırımlar sırf sınanabilir ve garanti edilebilir olması halinde kaldırılmış olacak ki İran bu anlaşmaya dönebilsin.
KOEP şimdiye dek İran'ın ekonomik çıkarlarını karşılayamamıştır. Amerika'nın yaklaşımı ve Avrupalı tarafların Amerika'nın gölgesinden kurtulamaması, İran'ın bu müzakerelere de güvenden yoksun bir şekilde başlamasına yol açmıştır. Bu koşullar altında İran sadece sürdürülebilir ve kalıcı bir anlaşmaya onay verebilecektir. 2015 yılındaki KOEP anlaşması Tahran'ın kimi nükleer kısıtlamaları kabul etmesi karşılığında İran'a ekonomik çıkarların sağlanması amacıyla imzalanmıştı. Ancak sonunda böyle bir çıkar hiç sağlanmadı. Amerika da bu anlaşmadan çekilerek İran'a karşı yeni ve daha fazla baskılar uygulamaya başladı. Karşı tarafa yönelik bu güven yoksunluğu ise İranlı müzakereci heyetin yeni tur müzakerelerde mantıklı ve sağlam çalışmasına yol açmıştır.
Bu bağlamda İran İslam Cumhuriyeti Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri İran'ın nükleer programına yönelik kimi yaptırım muafiyetlerinin geri getirilmesine değinerek " Yaptırımları kaldırma gösterisi yapıcı bir girişim sayılmaz" diye konuştu. Ali Şemhani paylaştığı Tweet'te şu mesajı paylaştı: " İran'ın gerçek, etkin ve doğruluğu sınanabilir ekonomik yararlanması, anlaşmanın şekillenmesi için şarttır. Yaptırımları kaldırma gösterisi yapıcı bir girişim sayılmaz. "
Aslında petrolün sorunsuz bir şekilde satılması ve döviz gelirlerinin İran'a sorunsuz gönderilmesi, İranlı bankaların yabancı bankalar ile rahat rahat çalışması ve İran dış ticareti yollarının açık tutulması ve bunun sürdürülebilir ve sürekli bir şekilde olması İranlı müzakereci heyetin başlıca istekleri arasında yer almaktadır. Bunun için ise kesin ve net garantilerin verilmesi şart.
342/
