16 Nisan 2023 - 18:18
Cidde toplantısı ile Suriye'nin Arap Birliği'ne dönme ihtimali

Arap ülkelerinin Suudi Arabistan'daki istişari oturumunda dokuz ülkenin temsilcilerinin katılımı ve son bildirisinde Suriye'nin Arap Birliğine dönmesine vurgu yapılması Suriye için yeni bir gelişmedir.

Suriye'nin Arap Birliği'ne dönüşüne yönelik Arap ülkeleri istişare toplantısı, dokuz ülkenin temsilci ve yetkililerinin katılımıyla 14 Nisan Cuma akşamı Cidde'de gerçekleştirildi ve sonuç bildirgesinde Ürdün, Mısır ,Irak, Fars Körfezi İşbirliği Konseyi üye ülkeleriyle birlikte Suriye'nin birliği vurgulandı ve Arap ülkelerine ve Arap Birliği'ne dönmesi vurgulandı. Arap ülkeleri ve Fars Körfezi İşbirliği Konseyi üyelerinin istişare toplantısı, Suriye'deki duruma ilişkin görüş teatisinde bulunmak amacıyla sekiz Arap dışişleri bakanı ve BAE Devlet Başkanı'nın diplomatik danışmanının katılımıyla Cidde'de düzenlendi.Suriye'nin Arap Birliği'ne geri dönmesi ise  bu oturumun odak noktasıydı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, Cidde'deki görüşmeden bir gün önce yaptığı açıklamada, Dışişleri Bakanı Bin Farhan ile Suriyeli mevkidaşı Faysal  Mikdad'ın "Suriye krizine kapsamlı bir siyasi çözüme ulaşmak için gerekli adımları" görüştüklerini duyurdu. Bu krize son vermek, ulusal uzlaşma sağlamak ve Suriye'nin Arap ülkeleri grubuna geri dönmesine ve Arap Ligi'ndeki normal rolüne devam etmesine yardımcı olmak için de iki makamın görüştüğü açıklanmıştı. 

Riyad ve Şam, Suriye Dışişleri Bakanı Faysal Mikdad'ın Prens Faysal bin Farhan Al Suud'un davetlisi olarak Suudi Arabistan'ın Cidde kentine yaptığı resmi ziyaretin sonunda ortak basın açıklaması yaptı. İki taraf iki ülke arasındaki konsolosluk hizmetlerinin ve uçuşların yeniden başlatılması sürecinin başlamasını memnuniyetle karşılarken, güvenliği güçlendirmenin ve terörün her biçimiyle mücadele etmenin önemini vurguladıklarını da belirttiler. Çarşamba gecesi yayınlanan bu ortak basın açıklamasında, "Suudi Arabistan Krallığı, Arap ümmetinin meselelerine ve ülkelerinin çıkarlarının geliştirilmesine hizmet eden her şeye gösterdiği ilgi ve dikkat bağlamında hareket edecektir" dendi.

 

Faysal El Mikdad'ın Suudi Arabistan ziyareti, Fars Körfezi İşbirliği Konseyi ülkeleri ile Ürdün, Mısır ve Irak'ın Cidde'de Suriye'nin Arap Ligi'ne dönüşü konusunu görüşmek üzere yaptıkları toplantıdan iki gün önce gerçekleşti ve bu süreçte önemli bir rol oynadı.  Ürdün, krizi sona erdirmek için belirleyici bir plan üzerinde doğrudan Suriye yönetimi ile çalışacak ortak bir Arap grubu kurulmasını önerdi. Önerilen yol haritası, Suriye'nin yeniden Arap Birliği'ne katılabilmesi için krize yönelik tüm temel sorunları ve çözümleri içeriyor. Suriye krizini sona erdirmek ve nihayetinde ülkenin Arap Birliği'ne dönmesine izin vermek için adım adım bir yaklaşım benimsemek  Ürdün'ün yol haritasının temelidir. 

Suriye'yi yeniden Arap ülkelerine kazandırmaya yönelik bölgesel çabalarla eş zamanlı olarak bu ülkenin Cumhurbaşkanı Beşar Esad, ülkesindeki krizin başlamasından bu yana son iki ayda iki Arap ülkesine yaptığı ilk ziyarette, Umman ve BAE'yi ziyaret etti ve liderlerle bir araya geldi.  Suudi Arabistan'ın Suriye ile yakınlaşma süreci, 2018 yılında BAE ve Bahreyn'in Şam ile ilişkilerini yeniden başlatmasıyla başlamış ve Suriye Dışişleri Bakanı Faysal Mikdad'ın Cidde ziyareti ile zirveye ulaştı. Bu, iki ülkenin 2012'de diplomatik ilişkileri kesmesinden bu yana önde gelen bir Suriyeli diplomatın Suudi Arabistan'a yaptığı ilk ziyaretti. Arap Birliği, Suriye'deki savaş nedeniyle 12 Kasım 2011'de Suriye hükümetinin bu birliğe üyeliğini askıya almıştı. Suriye'nin kuzeybatısında (ve Türkiye'nin güneyinde) meydana gelen ve büyük hasara yol açan 7.7 ölçeğindeki deprem ise dünyanın bazı ülkelerinin Suriye'ye yardım etmesine yol açtı ve çok sayıda siyasi ve parlamenter heyetler de Şam'a gitti, Arap Birliği ise bu durumda yumuşadı. Katar gibi ülkeler de Suriye muhalefetinin Doha'daki ofisini kapatmış, Riyad Şam'la ilişki kurmak için yeşil ışık yakmıştı.

342/