Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA –
Takvimler, 11 Temmuz 1995'i gösterdiğinde Srebrenica'da BM heyetinin gözleri önünde büyük bir katliam yaşandı. BM'nin gözetiminde Sırplara teslim edilen Bosnalı Müslümanlar, bundan tam 22 yıl önce büyük bir soykırıma tabi tutuldular.
Sırp askerler Srebrenica'da sadece 3 gün içerisinde 8 binden fazla Müslüman'ı BM'nin gözetiminde ve kâfir devletlerin gözü önünde katlettiler. Sırp komutanlar tarafından "Osmanlı’nın intikamını alıyoruz" diyerek yapılan soykırımda ise toplamda 312.000 Müslüman hayatını kaybetti ve 2 milyon kişi evini terk etmek zorunda kaldı. Tüm bunlar; Amerika, İngiltere ve Fransa'nın kendi aralarında yaptıkları gizli bir anlaşmanın neticesi olarak Birleşmiş Milletler’in oluşturduğu "güvenli bölgede" ve BM'nin "koruması" altında yaşandı.
Avrupa'da, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra yaşanan en büyük insanlık trajedisi olarak kabul edilen “Srebrenica katliamı”, üzerinden geçen 22 yıla rağmen hala gündemde kalmayı sürdürüyor.
Neler Yaşandı?
11 Temmuz 1995 tarihinde, Ratko Mladic komutasındaki Sırp birliklerinin, BM bünyesindeki Hollandalı askerlerin koruması altındaki "güvenli bölge" Srebrenica'yı teslim almasından sonra en az 8 bin 372 Müslüman Boşnak hunharca katledildi, Müslüman kadın ve çocuklar evlerinden sürüldü.
Hala Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesinde (ICTY) yargılanmasına devam edilen Mladic'in, 11 Temmuz'da Srebrenica'ya girdiğinde yaptığı açıklama, adeta olacakların da habercisi niteliğindeydi.
Mladic, büyük bir Sırp bayramı arifesinde bu şehri Sırp milletine hediye ettiklerini belirterek, "Nihayet, bu topraklarda Türklerden intikam alma zamanı geldi." ifadelerini kullanmıştı.
Şehrin düşmesinin ardından Srebrenicalı Müslüman Boşnakların bir kısmı ormanlık yoldan Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmak için yola koyulurken, bir kısmı da eski akümülatör fabrikasında konuşlanan Hollanda askerlerine sığınarak kurtuluşu onlarda aradı.
Yolları Ayrı, Akibetleri Aynı
Orman yolundan gidenlerin de Hollandalı askerlerden medet umanların da kaderi aynı oldu. "Ölüm yolu" olarak da adlandırılan ormanlık yoldan Boşnak askerlerin kontrolündeki bölgeye ulaşmak üzere yola çıkan binlerce Boşnak, Sırp askerlerin kurduğu pusularda hayatını kaybetti.
Öte yandan, Hollanda askerlerine sığınan Müslüman Boşnaklar, her ne kadar ilk zamanlarda kendilerini "kurtulmuş" hissetseler de eski akümülatör fabrikasında geçirdikleri ilk gecenin ardından başlarına gelecekleri anlamışlardı.
Dizinden yaralı olduğu için orman yolundan gidemeyen ve Hollanda askerlerine sığınan Srebrenicalı Kadir Habibovic, "Ölüme Karşı Yaşam" isimli kitabında, daha ilk gece fabrikaya giren Sırp askerlerin kimlik kontrolü yapıp bazı kişileri götürmeye başladıklarını, kadın ve çocukların çığlıklarının duyulduğunu anlatıyor.
Kitabında ayrıca, fabrikanın boşaltılmasına ilişkin detaylara da yer veren Habibovic, çıkışta sıralanmış Hollandalı askerlerin hemen birkaç metre uzağında Sırp askerlerin beklediğini ve burada kadın ve çocukları otobüslere bindirip, erkekleri ayırdıklarını belirtiyor.
Hollandalı Komutana Hediyeler
Srebrenica'nın işgalinin ardından çekilen görüntülerde de BM bünyesindeki Hollandalı askerlerin komutanı Thom Karremans ile 11 Temmuz'da ilk kez görüşen Sırp komutan Mladic'in agresif tavrı açıkça görülürken, Hollandalı komutanın Mladic karşısında el pençe durması da gözden kaçmıyor.
Şehri ele geçiren Sırp askerlerine ateş açılması nedeniyle adeta Karremans'ın ifadesini alan Mladic'in, görüntülerin sonunda ise Karremans'a içki ısmarlaması ve ikilinin birlikte kadeh kaldırması da dikkat çekiyor.
Birleşmiş Milletler bünyesindeki Hollandalı askerlerin Srebrenica'dan uğurlanması öncesinde ise Mladic'in Karremans ve ailesine çeşitli hediyeler vermesi ve ikilinin son derece samimi görüntüleri, bir başka detay olarak ön plana çıkıyor.
Tüm bu görüntülere rağmen Karremans, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kararı ile hiçbir zaman yargılanmazken, Hollanda ise Srebrenica'daki soykırımdan "kısmen" suçlu bulundu.
Soykırım kurbanlarının yakınları tarafından 2007 yılında Hollanda'da açılan davada, Lahey Bölge Mahkemesi, Srebrenica'nın işgali sırasında BM bünyesinde görev yapan Hollandalı askerlere sığınan 300 Boşnak Müslümanın Sırp askerlerine teslim edilmesinden dolayı Hollanda'yı suçlu buldu. Mahkeme 2014 yılında aldığı kararda, "Hollandalı tabur, Sırplara teslim edilen 300 kişinin öldürüleceğini öngörmesi gerekirdi." ifadesine yer verildi.
Öte yandan 2002 yılının Nisan ayında, Amsterdam Savaş Dokümantasyon Merkezinin hazırladığı geniş kapsamlı rapor sonrasında, Hollanda'da hükümet de istifa etmişti.
Srebrenitsa'da Katledilen 71 Kurban Toprağa Verilecek
Bosna Savaşı'nda Sırp ordusu tarafından gerçekleştirilen soykırımda hayatını kaybedenler Bosna Hersek'teki Potoçari anıt mezarında anılacak. Kurbanlardan 71'i daha bugün toprağa verilecek.
11 Temmuz 1995'te Ratko Mladic komutasındaki Sırp birliklerin katlettiği 8 binden fazla Boşnak erkek gün boyu düzenlenen etkinliklerle anılacak.
BM bünyesindeki Hollandalı askerlere sığınan sivil Boşnakların ormanlık alanlarda, fabrikalarda ve depolarda katledilerek toplu mezarlara gömüldüğü olayla ilgili BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de bir mesaj yayımladı.
BM Genel Sekreteri Guterres mesajında, "Bu tür zulümleri önlemeye yardımcı olmak için geçmişe dürüstçe bakmalı, bu suçların oluştuğunu ve gerçekleşmesine izin veren rollerimizi kabul etmeliyiz" ifadesini kullandı.
Guterres ayrıca uluslararası toplumun ve özellikle BM'nin Srebrenisca'daki trajediye ilişkin sorumluluk payını kabul ettiğini vurguladı.
BM Genel Sekreteri Guterres başarısızlıklardan dersler çıkarmak için çok çalıştıklarını kaydetti.
Soykırımda katledilen ve toplu mezarlarda bulunduktan sonra kimlik tespiti yapılan Boşnak kurbanlar öğle namazının ardından Potoçari Anıt Mezarlığı'nda defnedilecek.
Soykırım kurbanlarının ailelerini bu acılı günde yalnız bırakmak istemeyen binlerce insan da sabahın erken saatlerinden itibaren Srebrenisca yakınlarındaki Potoçari'ye gelmeye başladı. Kurban yakınları sevdiklerinin mezarları başında dua etti.
Savaş yıllarında BM askerlerinin üs olarak kullandığı eski akümülatör fabrikasından dün akşam anıt mezarlığa taşınan yeşil çuhalı tabutların başında da hüzün hakim. Yakınları, kurbanların tabutlarının başına gelerek, sevdiklerine son kez veda ediyor.
Bu yıl defnedilecek 71 soykırım kurbanının en genci öldürüldüğünde 15 yaşında olan Damir Suljic, en yaşlısı ise 72 yaşındaki Alija Salihovic. Bugünkü cenaze töreninin ardından Potoçari Anıt Mezarlığı'ndaki mezar sayısı 6 bin 575'e yükselecek.
Bu yıl törene Türkiye adına Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş katılacak.
Srebrenisca katliamı Uluslararası Adalet Divanı tarafından 2007'de soykırım olarak kabul edilmişti.
'Bosna Kasabı' Mladic'e Destek Mitingi İptal Edildi
Bosna Hersek'in iki entitesinden biri olan Sırp Cumhuriyeti'ndeki (RS) Sırp milliyetçiler tarafından, Srebrenisca Soykırımı'nın 22. yılı olan bugün (11 Temmuz'da) yapılması planlanan miting iptal edildi.
RS İçişleri Bakanlığının yazılı açıklamasında, ülkenin kuzeydoğusundaki Banjaluka şehrinde Srebrenisca Soykırımı'nın 22. yılı olan 11 Temmuz'da bir grup Sırp milliyetçisi tarafından planlanan, "Bosna kasabı" olarak tanınan Ratko Mladic'e destek mitinginin iptal edildiği bildirildi.
Emniyet güçlerinin Potoçari Anıt Mezarlığı'nda düzenlenecek anma törenlerinde görevli olması sebebiyle mitingin iptal edilmesi kararı alındığı belirtilen açıklamada, "Söz konusu karar Banjaluka'da yapılması planlanan mitingde binden fazla kişinin toplanma olasılığı ve emniyet güçlerinin görevli olması sebebiyle yeterli güvenliği sağlayamayacakları düşüncesinden hareket ederek alınmıştır." ifadelerine yer verildi.
Açıklamada, mitingin ertelenmesi konusunun daha sonra gündeme getirilebileceği ifade edildi.
Bu arada, Banjaluka polisi, ülkedeki farklı kesimlerce "provokatif" bulunularak eleştirilen mitinge ilişkin başvuruyu kabul etmişti.
Şehir polisi tarafından 11 Temmuz Salı TSİ 19.00'da gerçekleştirilmesi planlanan "General Ratko Mladic'e destek - Srebrenisca hakkındaki yalanlara son" isimli miting için gerekli ortamın oluşturulacağı belirtilmişti.
